Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe
 06 Nisan 2017, Perşembe
bianet.org, Sercan Engerek - 6 Nisan 2017

Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma asli işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor.

İstanbul - BİA Haber Merkezi
6 Nisan, “Öldürülen Gazeteciler Günü” olarak anılıyor. 1997’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından Hasan Fehmi’nin öldürülmesi olayından hareketle belirlenmiş.

Serbesti gazetesinin yazı işleri müdürü ve başyazarı Hasan Fehmi’nin ölümü M. Nuri İnuğur’un Basın ve Yayın Tarihi kitabında şu sözlerle anlatılıyor:

“5 Nisan 1909 günü akşamı üç arkadaşıyla birlikte Beyoğlu’na çıkmak için Galata Köprüsü’nden geçmekte olan Hasan Fehmi, İttihatçıların fedaileri tarafından kurşunlanmış ve ertesi gün Serbesti gazetesinin birinci sayfasında yalnız ‘Basın özgürlüğünün ilk kurbanı Hasan Fehmi’nin haberi’ yer almıştır.” (İnuğur, 2005: 321)

Hasan Fehmi’nin öldürülüşünden bugüne kaç gazetecinin öldürüldüğüne ilişkin gazetecilik örgütleri kimi listeler yayımlıyor. TGC’ye göre 66, Çağdaş Gazeteciler Derneği’ne (ÇGD) göre 78 gazeteci öldürülmüş.

Türkiye’de öldürülen gazetecilere yönelik kesin bir tespit yok. Örneğin ÇGD, Hâlit Ziya (Uşaklıgil) ile Nevruz, Hizmet gibi basılı yayınları çıkarmış olan Tevfik Nevzat’ın 19 Mart 1905’teki ölümünden başlatıyor listeyi. Ziya Somar’ın “İzmir’in İlk Fikir ve Hürriyet Kurbanı” adlı kitabında anlattığı Tevfik Nevzat, “istibdat dönemi”nde muhalif yayınlarından dolayı jurnallenecek ve gönderildiği Adana cezaevinde boğularak öldürüldüğü geçecekti kayıtlara.

ÇGD’nin güncel listesinin sonunda 2015’te kartopu cinayetinde ölen Nuh Köklü’nün adı yer alırken, TGC’nin listesinde “15 Temmuz darbe girişimi” sırasında açılan ateş sonucu ölen Mustafa Cambaz’ın adı bulunuyor. Etkin Haber Ajansı’nın Agos gazetesinde yayımlanan listesine (2012) göre ise öldürülen gazeteci sayısı 112.

“Öldürülen Gazeteciler Günü”, tam sayısı bile bilinemeyen ama karanlıkta kalan gazeteci cinayetlerinin faillerinin çoğunun yargılanamamasında ve cezasızlık kültürünün yaygınlaşmasında devletin sorumluluğunu hatırlatması bakımından önemli.

Peki, hatırlatılınca bu cinayetler aydınlatılabilecek mi?

Son yıllarda ama özellikle de son aylarda yaşananlara bakılırsa aydınlatmak bir yana medya kuruluşlarının aslî görevini yapabilmesi elinden alınıyor; gazetecilik her geçen gün kan kaybediyor. Çünkü bir de tutuklu gazeteciler listesi var: ÇGD’nin 146, Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 156 olarak açıkladığı uzun mu uzun bir liste. Kapatılan yayın kuruluşlarının çetelesini neredeyse tutamaz olduk. İşini kaybeden gazetecilerin sayısı binlerle ifade ediliyor.

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma aslî işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor. Gazetecilik bir halkla ilişkiler faaliyetine dönüşüyor. Artık soruyu soran gazeteci değil, cumhurbaşkanı, başbakan, yanıt veren de gazeteci oluyor.

Önerilen sistemin yargı provası

Veyahut çalışanları 158 gündür mahpus olan Cumhuriyet’e yönelik hazırlanan ve hükûmetin yayın organıyla (Sabah) duyurulan iddianamede olduğu gibi gazeteciler, kamu otoritesi haber kaynaklarının ByLock kullandıkları gerekçesiyle suçlanabiliyor.   

Toplumun bilmesinde hayatî önem taşıyan yayınlanması bir gazetecilik görevi ve başarısı olan “devlet sırrı” “MİT TIR’ları”nın askerî malzeme taşımasına yönelik yapılan haberleri yazan gazetecilerin isimleri -daha önce görülen davalarda tahliye olmalarına rağmen- suç olarak iddianameye girebiliyor.

Dahası cumhuriyet savcıları, suçmuş gibi bir gazetenin içeriğinin ve mizanpajının değişip değişmeyeceğinin kendilerini ilgilendirmeyeceğini bildiği hâlde (bilmiyorsa hakikaten durum vahim demektir) gazetelerden yayın politikasını değiştirdiği gerekçesiyle hesap sorabiliyor: Yayın politikasını “değiştirmek” meğer suç unsuruymuş!

Hâlbuki “MİT TIR’ları” haberinde imzası bulunan Can Dündar ve Erdem Gül’ün tahliyesine yönelik Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararında “Dündar ve Gül’ün tutuklanmaları dışında anılan haber dışında herhangi bir somut delil yoktur. Siyasi casusluk yaptıklarına ilişkin somut bilgi yoktur. (…) İfade özgürlüğü, aynı zamanda devleti veya toplumun herhangi bir kesimini inciten, şoke eden veya rahatsız eden düşünceler için de geçerlidir” demişti.

Yalnız bu olay değil basın ve ifade özgürlüğüyle ilgili pek çok konu ve olay için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10. maddesi kapsayıcı ve açıklayıcı nitelikte: “Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek özgürlüğünü de içerir.”    

İşin hukuki boyutunda ise iddianame henüz mahkemede sanıkların yüzüne dahi okunmadan siyasî iktidarın propaganda aygıtı tarafından ifşa ediliyor. Ergenekon vb. davalarda Gülen cemaatine yakın yayınların, “cemaat yargısı”nın yaptığı gibi. Bu sebeple hukukçuların tanımıyla âdil yargılanma ve savunma hakkı ihlal ediliyor.

Ama daha neler olmuyor ki?

Bir mahkemenin tahliye ettiği 21 gazeteci üç beş saat sonra başlatılan bir soruşturmayla derhâl yeniden gözaltına alınabiliyor. Nasıl oluyor? İktidarın propagandistleri tahliye kararı veren yargıçları hedef gösterince oluyor.   

Dahası da var. Gazeteci Murat Aksoy’un, yazar Atilla Taş’ın da aralarında bulunduğu 21 kişi hakkında tahliye kararı veren hâkim ve savcılar başkanı Adalet Bakanı olan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından görevinden uzaklaştırıldı. Kurulun Başkanvekili Mehmet Yılmaz, iki kişinin attığı tweet’i “toplumsal infial” olarak değerlendirdi.

Devlet yargı yetkisini “bağımsız mahkemeler”den alıp bu iki zevata; iktidarın propagandistlerine teslim etti de haberimiz olmadı herhâlde.

16 Nisan öncesi “partili cumhurbaşkanlığı sistemi”nin bir yargı provası olarak geçti kayıtlara bu somut olay. Duymayan kalmasın! (SE/EA)

* Ermeni Soykırımı'nın başlangıcı olarak sayılan, 24 Nisan 1915 günü gözaltına alınıp tehcir edilen Ermeni aydınlar arasında da gazeteciler vardı. Ancak bu gazetecilerin bir kısmı ÇGD listesinde olmakla birlikte tüm liste elimizde bulunmuyor. Bugüne kadar topladıklarımızı şu haberimizden okuyabilirsiniz. [e.d.]



ADD ÖNCÜLÜĞÜNDE GAZETE VE TV
ereglionder.com.tr - 18 Ağustos 2017
AKP 16 yaşında; 'Erdemliler Hareketi'nden 'metal yorgunluğu'na, darbe girişiminden OHAL'e neler yaşandı?
t24.com.tr, İnan Ketenciler - 14 Ağustos 2017
Berhan Soner'in tutuklanmasına ÇGD Bursa'dan tepki
haberinadresi.com - 14 Ağustos 2017
Gazeteciler 2017’de özgür olsun!
halkinnabzi.com.tr, İshak Karakaş - 14 Ağustos 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği’nden Berhan Soner’in tutuklanmasına tepki
bursamuhalif.com - 13 Ağustos 2017
Gazeteci Berhan Soner'in tutuklanmasına ÇGD Bursa'dan tepki
evrensel.net - 12 Ağustos 2017
ÇGD’yi dinamik hale getirmeliyiz
antalyakorfez.com, Müzeyyen Yüce - 11 Ağustos 2017
Bursa'da Terör Operasyonu
milliyet.com.tr - 11 Ağustos 2017
Belediye Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü terör propagandasından tutuklandı
hurriyet.com.tr - 11 Ağustos 2017
Nilüfer Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürü Soner tutuklandı
birgun.net - 11 Ağustos 2017
Nilüfer Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürü Soner tutuklandı
gazeteduvar.com.tr - 11 Ağustos 2017
Nilüfer Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü 'ne terör tutuklaması
aksam.com.tr - 11 Ağustos 2017
Belediye Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Berhan Soner terör propagandasından tutuklandı
star.com.tr - 11 Ağustos 2017
Nilüfer Belediyesi basın çalışanı 'örgüt propagandası' yaptığı iddiasıyla tutuklandı
siyasihaber3.org - 11 Ağustos 2017
Bursa'da Terör Operasyonu
konyaninsesi.com.tr - 11 Ağustos 2017
Bursa'da terör operasyonu
alaturka.us - 11 Ağustos 2017
Berhan Soner terör propagandasından tutuklandı
tuzlahaberi.com - 11 Ağustos 2017
Nilüfer Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürü Soner tutuklandı
habertirebolu.com - 11 Ağustos 2017
Belediye Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü terör propagandasından tutuklandı
milliyet.com.tr - 11 Ağustos 2017
ÇGD'den dayanışma çağrısı
hurriyet.com.tr - 10 Ağustos 2017
ÇGD'den dayanışma çağrısı
sanalbasin.com - 10 Ağustos 2017
Saygı Öztürk Altınkum'da okurlarıyla buluştu
mavididim.com.tr - 10 Ağustos 2017
ÇGD'den dayanışma çağrısı
antalyasonhaber.com - 10 Ağustos 2017
ÇGD'den dayanışma çağrısı
gunhaber.com.tr - 10 Ağustos 2017
MERVESİNE KAVUŞTU
ereglionder.com.tr - 7 Ağustos 2017
Over 900 press cards canceled, 151 journalists jailed in post-coup Turkey: ÇGD
turkeypurge.com - 6 Ağustos 2017
ÇGD: Borsa gibi tutuklu gazeteci hesap ediyoruz
Sözcü - 6 Ağustos 2017
'Borsa gibi tutuklu gazetecilerin hesabını tutuyoruz'
evrensel.net - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi!
t24.com.tr - 5 Ağustos 2017
‘Toplumu tehlikeye atan hareketler ifşa edilmişse bu devlet sırrı olmaktan çıkar’
dihaber.org - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı isyan etti!
medyanin50tonu.com - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi!
habertirebolu.com - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi!
yedi24.net - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi
demokrathaber.org - 5 Ağustos 2017
Cemaatçilikle; adalet, demokrasi, hak, hukuk, bilim buluşamıyor...
cumhuriyet.com.tr, Şükran Soner - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi!
haberdar.com - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi
egedebirgun.com - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi!
gazetekritik.com - 5 Ağustos 2017
ÇGD Head Says Over 900 Press Cards Canceled, 151 Journalists Jailed In Post-Coup Turkey
stockholmcf.org - 5 Ağustos 2017
ÇGD head says over 900 press cards canceled, 151 journalists jailed in post-coup Turkey
turkishminute.com - 5 Ağustos 2017
ÇGD Genel Başkanı: Türkiye tutuklu gazeteci borsası gibi!
medyaradar.com - 5 Ağustos 2017
Gazeteci tutuklandı: Yazıyı 3 yaşında yazmış!
abcgazetesi.com - 4 Ağustos 2017
Gazeteciye ‘3 yaşında marksizm kitabı yazdın’ suçlaması
birgun.net - 4 Ağustos 2017
İddianamede büyük skandal: 3 yaşında bir yazar
cumhuriyet.com.tr - 4 Ağustos 2017
Gazeteciye ‘3 yaşında marksizm kitabı yazdın’ suçlaması
ilerihaber.org - 4 Ağustos 2017
İddianameden: 1991 doğumlu gazeteci 3 yaşında 'Marksizm' kitabı yazdı!
t24.com.tr - 4 Ağustos 2017
Gazeteci Kaplanoğlu tahliye edildi
yurtgazetesi.com.tr - 3 Ağustos 2017
Gazeteci Kaplanoğlu 'araç yok' diye mahkemeye götürülmüyor!
t24.com.tr - 2 Ağustos 2017
Cezaevlerinde 151 Murat Sabuncu var
cumhuriyet.com.tr - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Kaplanoğlu tahliye edildi
gercekgundem.com - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu'ya tahliye kararı
evrensel.net - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu serbest bırakıldı
cnnturk.com - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu Serbest Kaldı!
kpsscafe.com.tr - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Kaplanoğlu tahliye edildi
gazeteduvar.com.tr - 2 Ağustos 2017
İnternet sitesi editörü serbest bırakıldı
hurriyet.com.tr, Halil Özçoban - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu serbest bırakıldı
parlamentohaber.com - 2 Ağustos 2017
Tutuklu gazeteci Ozan Kaplanoğlu, 'araç yok' gerekçesiyle Bursa Adliyesi'ne getirilmedi
yarinhaber.net - 2 Ağustos 2017
Ozan Kaplanoğlu tahliye edildi
kizilbayrak8.net - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu'na tahliye
bursaport.com, Zafer Opsar - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tahliye edildi
etha.com.tr - 2 Ağustos 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tahliye edildi
sendika59.org - 2 Ağustos 2017
Olmayan örgütün propagandası
cumhuriyet.com.tr, Selin Görgüner - 1 Ağustos 2017
ÇGD tutuklu gazeteci listesini güncelledi: Kaç gazeteci tutuklu?
gazeteyasam.com - 31 Temmuz 2017
CHP Bursa Milletvekili Sarıbal'dan Kaplanoğlu'na ziyaret
bursadabugun.com - 27 Temmuz 2017
Cumhuriyet davasını görmezden gelme sebepleri
birgun.net, Ümit Alan - 26 Temmuz 2017
Cumhuriyet gazetesi yönetici ve yazarları hakim karşısında
ntv.com.tr - 24 Temmuz 2017
Gazetecilerin yargılanması bir haberdir!
evrensel.net - 24 Temmuz 2017
Gazetecilik meslek örgütlerinden ortak açıklama: "Gazetecilerin yargılanması bir haberdir"
birgun.net - 24 Temmuz 2017
TGC'den Cumhuriyet davası açıklaması
hurriyet.com.tr - 24 Temmuz 2017
Basın Bayramı’nda Cumhuriyet davası: 9 ay sonra ilk savunma
hurriyet.com.tr - 23 Temmuz 2017
Gazetecilere yönelik baskılar son bulsun
birgun.net, Özlem Ateş - 22 Temmuz 2017
Basın özgürlüğünde 1 yıllık rapor: İşsizlik ve tutuklama
evrensel.net - 21 Temmuz 2017
ÇGD'den medya raporu: Baskı artık hepimizi hedef alıyor
birgun.net - 21 Temmuz 2017
Tgc-kas 19.yerel Medya Ödülleri Sahiplerini Buldu
arti49.com - 21 Temmuz 2017
TGC-KAS 19. Yerel Medya Ödülleri sahiplerini buldu
evrensel.net - 21 Temmuz 2017
ÇGD medya raporunu açıkladı: İşte basının 3 aylık bilançosu
sol.org.tr - 21 Temmuz 2017
OHAL’li bir yılda basın: 318 gazeteci gözaltına alındı, 103 gazeteci tutuklandı
gazetekarinca.com - 21 Temmuz 2017
ÇGD’den OHAL raporu: 103 gazeteci tutuklu
alevinet.com - 21 Temmuz 2017
OHAL’de mağdur olmayan kalmadı
cumhuriyet.com.tr - 21 Temmuz 2017
ÇGD basının 3 aylık bilançosunu açıkladı!
cumhuriyet.com.tr - 21 Temmuz 2017
OHAL’de mağdur olmayan kalmadı; “Baskı artık doğrudan halkı hedef alıyor”
haberdar.com - 21 Temmuz 2017
‘FETÖ’ Gerekçeli OHAL’de Neler Kapatıldı?
amerikaninsesi.com, Yıldız Yazıcıoğlu - 15 Temmuz 2017
Sıcak zorluyor ama durumu iyi
hurriyet.com.tr - 1 Temmuz 2017
‘Terör değil huzur ve adalet istiyoruz
gazetevatan.com - 1 Temmuz 2017
‘Adalet Yürüyüşü’nde 16’ncı gün: Okkan’ın mezarına çiçek, Gülriz Sururi de katılımcı
diken.com.tr - 30 Haziran 2017
Kamu Emekçileri de 'Adalet Yürüyüşü'nde
yurtgazetesi.com.tr - 30 Haziran 2017
Kılıçdaroğlu: Terörü Değil, Huzuru Ve Adaleti İstiyoruz
arti49.com - 30 Haziran 2017
Adalet yürüyüşünün 16'ncı günü tamamlandı
hurriyet.com.tr - 30 Haziran 2017
'Adalet Yürüyüşü'ne, yeni katılımlar yaşandı; yüksek hava sıcaklığı nedeniyle fenalaşanlar oldu!
t24.com.tr - 30 Haziran 2017
ADALET YÜRÜYÜŞÜ’NÜN 16. GÜNÜ
istanbulses.com - 30 Haziran 2017
Adalet Yürüyüşü'ne gazetecilerden destek
gazeteduvar.com.tr, Nergis Demirkaya - 30 Haziran 2017
Adalet Yürüyüşü'nün 16. Gününden Notlar
bianet.org - 30 Haziran 2017
ADALET YÜRÜYÜŞÜ’NÜN 16. GÜNÜ TAMAMLANDI
chp.org.tr - 30 Haziran 2017
Kılıçdaroğlu bu karavanda kalıyor...
milligazete.com.tr - 30 Haziran 2017
Adalet Yürüyüşü'nün 16. günü tamamlandı
borsagundem.com - 30 Haziran 2017
Adalet Yürüyüşü'nde 16. gün tamamlandı
abcgazetesi.com - 30 Haziran 2017
Kılıçdaroğlu 15 Gündür Burada Geceliyor: İşte O Karavan
haber3hilal.com - 30 Haziran 2017
Kılıçdaroğlu 15 gündür bu karavanda kalıyor!
sgkrehberi.com - 30 Haziran 2017
Başkan Gürkan, Medya Kuruluşlarının Temsilcileri İle Biraraya Geldi
battalgazi.bel.tr - 22 Haziran 2017
Başkan Gürkan, Medya Kuruluşlarının Temsilcileri ile Biraraya Geldi
malatyasonsoz.com.tr - 22 Haziran 2017
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6
> >>>
 
 
© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   bilgi@cgd.org.tr