Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe
 06 Nisan 2017, Perşembe
bianet.org, Sercan Engerek - 6 Nisan 2017

Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma asli işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor.

İstanbul - BİA Haber Merkezi
6 Nisan, “Öldürülen Gazeteciler Günü” olarak anılıyor. 1997’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından Hasan Fehmi’nin öldürülmesi olayından hareketle belirlenmiş.

Serbesti gazetesinin yazı işleri müdürü ve başyazarı Hasan Fehmi’nin ölümü M. Nuri İnuğur’un Basın ve Yayın Tarihi kitabında şu sözlerle anlatılıyor:

“5 Nisan 1909 günü akşamı üç arkadaşıyla birlikte Beyoğlu’na çıkmak için Galata Köprüsü’nden geçmekte olan Hasan Fehmi, İttihatçıların fedaileri tarafından kurşunlanmış ve ertesi gün Serbesti gazetesinin birinci sayfasında yalnız ‘Basın özgürlüğünün ilk kurbanı Hasan Fehmi’nin haberi’ yer almıştır.” (İnuğur, 2005: 321)

Hasan Fehmi’nin öldürülüşünden bugüne kaç gazetecinin öldürüldüğüne ilişkin gazetecilik örgütleri kimi listeler yayımlıyor. TGC’ye göre 66, Çağdaş Gazeteciler Derneği’ne (ÇGD) göre 78 gazeteci öldürülmüş.

Türkiye’de öldürülen gazetecilere yönelik kesin bir tespit yok. Örneğin ÇGD, Hâlit Ziya (Uşaklıgil) ile Nevruz, Hizmet gibi basılı yayınları çıkarmış olan Tevfik Nevzat’ın 19 Mart 1905’teki ölümünden başlatıyor listeyi. Ziya Somar’ın “İzmir’in İlk Fikir ve Hürriyet Kurbanı” adlı kitabında anlattığı Tevfik Nevzat, “istibdat dönemi”nde muhalif yayınlarından dolayı jurnallenecek ve gönderildiği Adana cezaevinde boğularak öldürüldüğü geçecekti kayıtlara.

ÇGD’nin güncel listesinin sonunda 2015’te kartopu cinayetinde ölen Nuh Köklü’nün adı yer alırken, TGC’nin listesinde “15 Temmuz darbe girişimi” sırasında açılan ateş sonucu ölen Mustafa Cambaz’ın adı bulunuyor. Etkin Haber Ajansı’nın Agos gazetesinde yayımlanan listesine (2012) göre ise öldürülen gazeteci sayısı 112.

“Öldürülen Gazeteciler Günü”, tam sayısı bile bilinemeyen ama karanlıkta kalan gazeteci cinayetlerinin faillerinin çoğunun yargılanamamasında ve cezasızlık kültürünün yaygınlaşmasında devletin sorumluluğunu hatırlatması bakımından önemli.

Peki, hatırlatılınca bu cinayetler aydınlatılabilecek mi?

Son yıllarda ama özellikle de son aylarda yaşananlara bakılırsa aydınlatmak bir yana medya kuruluşlarının aslî görevini yapabilmesi elinden alınıyor; gazetecilik her geçen gün kan kaybediyor. Çünkü bir de tutuklu gazeteciler listesi var: ÇGD’nin 146, Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 156 olarak açıkladığı uzun mu uzun bir liste. Kapatılan yayın kuruluşlarının çetelesini neredeyse tutamaz olduk. İşini kaybeden gazetecilerin sayısı binlerle ifade ediliyor.

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma aslî işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor. Gazetecilik bir halkla ilişkiler faaliyetine dönüşüyor. Artık soruyu soran gazeteci değil, cumhurbaşkanı, başbakan, yanıt veren de gazeteci oluyor.

Önerilen sistemin yargı provası

Veyahut çalışanları 158 gündür mahpus olan Cumhuriyet’e yönelik hazırlanan ve hükûmetin yayın organıyla (Sabah) duyurulan iddianamede olduğu gibi gazeteciler, kamu otoritesi haber kaynaklarının ByLock kullandıkları gerekçesiyle suçlanabiliyor.   

Toplumun bilmesinde hayatî önem taşıyan yayınlanması bir gazetecilik görevi ve başarısı olan “devlet sırrı” “MİT TIR’ları”nın askerî malzeme taşımasına yönelik yapılan haberleri yazan gazetecilerin isimleri -daha önce görülen davalarda tahliye olmalarına rağmen- suç olarak iddianameye girebiliyor.

Dahası cumhuriyet savcıları, suçmuş gibi bir gazetenin içeriğinin ve mizanpajının değişip değişmeyeceğinin kendilerini ilgilendirmeyeceğini bildiği hâlde (bilmiyorsa hakikaten durum vahim demektir) gazetelerden yayın politikasını değiştirdiği gerekçesiyle hesap sorabiliyor: Yayın politikasını “değiştirmek” meğer suç unsuruymuş!

Hâlbuki “MİT TIR’ları” haberinde imzası bulunan Can Dündar ve Erdem Gül’ün tahliyesine yönelik Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararında “Dündar ve Gül’ün tutuklanmaları dışında anılan haber dışında herhangi bir somut delil yoktur. Siyasi casusluk yaptıklarına ilişkin somut bilgi yoktur. (…) İfade özgürlüğü, aynı zamanda devleti veya toplumun herhangi bir kesimini inciten, şoke eden veya rahatsız eden düşünceler için de geçerlidir” demişti.

Yalnız bu olay değil basın ve ifade özgürlüğüyle ilgili pek çok konu ve olay için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10. maddesi kapsayıcı ve açıklayıcı nitelikte: “Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek özgürlüğünü de içerir.”    

İşin hukuki boyutunda ise iddianame henüz mahkemede sanıkların yüzüne dahi okunmadan siyasî iktidarın propaganda aygıtı tarafından ifşa ediliyor. Ergenekon vb. davalarda Gülen cemaatine yakın yayınların, “cemaat yargısı”nın yaptığı gibi. Bu sebeple hukukçuların tanımıyla âdil yargılanma ve savunma hakkı ihlal ediliyor.

Ama daha neler olmuyor ki?

Bir mahkemenin tahliye ettiği 21 gazeteci üç beş saat sonra başlatılan bir soruşturmayla derhâl yeniden gözaltına alınabiliyor. Nasıl oluyor? İktidarın propagandistleri tahliye kararı veren yargıçları hedef gösterince oluyor.   

Dahası da var. Gazeteci Murat Aksoy’un, yazar Atilla Taş’ın da aralarında bulunduğu 21 kişi hakkında tahliye kararı veren hâkim ve savcılar başkanı Adalet Bakanı olan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından görevinden uzaklaştırıldı. Kurulun Başkanvekili Mehmet Yılmaz, iki kişinin attığı tweet’i “toplumsal infial” olarak değerlendirdi.

Devlet yargı yetkisini “bağımsız mahkemeler”den alıp bu iki zevata; iktidarın propagandistlerine teslim etti de haberimiz olmadı herhâlde.

16 Nisan öncesi “partili cumhurbaşkanlığı sistemi”nin bir yargı provası olarak geçti kayıtlara bu somut olay. Duymayan kalmasın! (SE/EA)

* Ermeni Soykırımı'nın başlangıcı olarak sayılan, 24 Nisan 1915 günü gözaltına alınıp tehcir edilen Ermeni aydınlar arasında da gazeteciler vardı. Ancak bu gazetecilerin bir kısmı ÇGD listesinde olmakla birlikte tüm liste elimizde bulunmuyor. Bugüne kadar topladıklarımızı şu haberimizden okuyabilirsiniz. [e.d.]



Başkan Gürkan, Medya Kuruluşlarının Temsilcileri İle Biraraya Geldi
battalgazi.bel.tr - 22 Haziran 2017
Başkan Gürkan, Medya Kuruluşlarının Temsilcileri ile Biraraya Geldi
malatyasonsoz.com.tr - 22 Haziran 2017
ÇGD’nin cezaevinde ziyaret ettiği Ozan Kaplanoğlu: Başım dik şekilde çıkacağım
sendika48.org - 21 Haziran 2017
Çağdaş Gazeteciler; “Mit Tır’ları casusluk değil gazeteciliktir”
canakkaleolay.com, Eren Aşnaz - 16 Haziran 2017
ÇGD: Öğrenciler derhal serbest bırakılsın
gercekgundem.com - 16 Haziran 2017
Çgd: Öğrenciler Derhal Serbest Bırakılsın
Nuriye Gülmen ve Semih Akça’ya özgürlük pankartı açan öğrencilere gözaltı
indigodergisi.com, Görkem Barındık - 16 Haziran 2017
ÇGD: Öğrenciler derhal serbest bırakılsın
hurriyet.com.tr, Süleyman Ekin - 16 Haziran 2017
Üç gazeteci tam beş aydır iddianamesiz cezaevinde!
diken.com.tr - 16 Haziran 2017
Çgd: Öğrenciler Derhal Serbest Bırakılsın
ÇGD: MİT TIR’ları davasından çıkan ceza hukuka ihanettir
istanbulgercegi.com - 16 Haziran 2017
Bartın’da adalet ve demokrasi yürüyüşü
cayyolu.com.tr, Necdet Aydemir - 16 Haziran 2017
Göleli Gözaltına Alındı..
kuzeyanadolugazetesi.com - 16 Haziran 2017
ÇGD; MİT TIR’ları Davasından Çıkan Ceza Hukuka İhanet, Gazeteciliğin Başına Silah Dayamaktır…
demokratsamsun.com - 15 Haziran 2017
ÇGD: MİT TIR’ları davasından çıkan ceza hukuka ihanettir
evrensel.net - 15 Haziran 2017
ÇGD: Enis Berberoğlu'na Verilen Ceza Gazeteciliğin Başına Silah Dayamaktır
bianet.org - 15 Haziran 2017
"MİT TIR’ları davasından çıkan ceza gazeteciliğin başına silah dayamaktır"
cayyolu.com.tr - 15 Haziran 2017
Tgc'nin 71. Yılında Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri Sahiplerini Buldu
sondakika.com - 11 Haziran 2017
Ödüllerini tutuklu gazetecilere adadılar
durumgazetesi.com.tr - 11 Haziran 2017
Yerel Gazeteciler için Veri Gazeteciliği ve Veri Görselleştirme Atölyesi Düzenlendi
verigazeteciligi.com - 11 Haziran 2017
CHP’den Hürriyet Gazetesi’ne Ziyaret
halktv.com.tr - 8 Haziran 2017
Gazetecilerden Arda’ya sert tepki
anayurtgazetesi.com, A.Cevat Uğraş - 7 Haziran 2017
Arda Turan zihniyetini kınıyoruz
kesanpostasi.com - 7 Haziran 2017
ÇGD: Arda Turan zihniyetini kınıyoruz
birgun.net - 6 Haziran 2017
ÇGD: Arda Turan zihniyetini kınıyoruz
evrensel.net - 6 Haziran 2017
ÇGD'den Arda Turan'a kınama
ajansbesiktas.com - 6 Haziran 2017
ÇGD: Arda Turan zihniyetini kınıyoruz!
gercekmuhabir.com - 6 Haziran 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği: Arda Turan zihniyetini kınıyoruz
medyafaresi.com - 6 Haziran 2017
ÇGD'den Arda Turan'a kınama
istanbulgercegi.com - 6 Haziran 2017
Başbakanlıktan tutuklu gazeteci cevabı: Kamuoyunu ilgilendirmez
journo.com.tr, Sadettin Demirel - 6 Haziran 2017
Arda Turan’ın uçakta saldırdığı gazeteci yaşananları anlattı
ilerihaber.org - 6 Haziran 2017
Arda Turan'a bir tepki de gazetecilerden!
haberaktuel.com - 6 Haziran 2017
Fatih Terim'den Flaş Arda Kararı
haberbox.com - 6 Haziran 2017
ÇGD; “ARDA TURAN, ZİHNİYETİNİ KINIYORUZ”
ÇGD, serbest kalan gazetecileri ağırladı
antalyakorfez.com - 29 Mayıs 2017
ÇGD: "Gazetecileri tutuklayabilirsiniz ama gazeteciliği asla!"
gercekgundem.com - 28 Mayıs 2017
‘Gazetecileri tutuklayabilirsiniz ama gazeteciliği asla’
sozcu.com.tr - 27 Mayıs 2017
Gazetecileri tutuklayabilirsiniz ama gazeteciliği asla!
evrensel.net - 27 Mayıs 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği, Sözcü gazetesi çalışanlarının tutuklanmasına tepki gösterdi
yarinhaber.net - 27 Mayıs 2017
TGC ve Basın Konseyi'nden Sözcü çalışanlarının tutuklanmasına tepki
cumhuriyet.com.tr - 27 Mayıs 2017
Basın örgütleri, Sözcü çalışanlarının tutuklanmasına tepki gösterdi
t24.com.tr - 27 Mayıs 2017
ÇGD; “Gazetecileri tutuklayabilirsiniz ama gazeteciliği asla”
demokratsamsun.com, Mehmet Rebii Özdemir - 27 Mayıs 2017
Cumhuriyet’e destek sürgünü
cumhuriyet.com.tr, Hakan Dirik - 25 Mayıs 2017
Mustafa Ekmekçi unutulmadı
ankaragazetesi.com - 23 Mayıs 2017
Gazeteci hapishanesi Türkiye
anayurtgazetesi.com, Orhan Selen - 23 Mayıs 2017
Basın örgütlerinden tepki; Sözcü’ye yönelik operasyon derhal durdurulmalıdır!..
canakkaleolay.com, Şenol Güven - 22 Mayıs 2017
BGC ödülleri sahiplerini buldu
yoremgazete.com - 22 Mayıs 2017
ÇGD’li Meslektaşlarından Çarşambalı Gazeteci; Özden Alpdağ’a Mektup..
demokratsamsun.com, M. Rebii Özdemir - 22 Mayıs 2017
ÇGD; “SÖZCÜ’YE YÖNELİK OPERASYON DERHAL DURDURULMALIDIR!”
demokratsamsun.com, Mehmet Rebii Özdemir - 22 Mayıs 2017
HACIOĞLU YENİDEN BAŞKAN
2eylul.com.tr, Murat Atikel - 21 Mayıs 2017
ÇGD Eskişehir'de yeni yönetim
eskisehiryenigungazetesi.com.tr - 20 Mayıs 2017
Yaşar Kemal’in vasiyeti...
cumhuriyet.com.tr, Ahmet Tan - 21 Mayıs 2017
Ekmekçi için de direneceğiz
adaletbiz.com - 21 Mayıs 2017
ÇGD’ye yeni yönetim
istikbalgazetesi.com - 21 Mayıs 2017
Dostları Ekmekçi’yi anlattı
gorunumgazetesi.net - 21 Mayıs 2017
Ekmekçi mezarı başında anıldı
gorunumgazetesi.net - 20 Mayıs 2017
ÇGD: Sözcü’ye yönelik operasyon derhal durdurulmalıdır
evrensel.net - 19 Mayıs 2017
Çgd: Sözcü’ye Yönelik Operasyon Derhal Durdurulmalı
habersitesi.com - 19 Mayıs 2017
ÇGD: Gazeteci Güven’in tutuklanması, adaletin yok edildiğinin son kanıtıdır!
demokratsamsun.com - 18 Mayıs 2017
Mümtaz Ağabey'i uğurladık
odatv.com - 17 Mayıs 2017
Basın örgütlerinden "Oğuz Güven'i serbest bırakın" çağrısı: Tutuklama Basın Kanunu'na aykırı
t24.com.tr - 17 Mayıs 2017
ÇGD: Oğuz Güven derhal serbest bırakılmalı Kaynak: ÇGD: Oğuz Güven derhal serbest bırakılmalı
gercekgundem.com - 17 Mayıs 2017
Godot’yu bekler gibi hukuku bekliyoruz
birgun.net, Erk Acarer - 17 Mayıs 2017
Gazeteciler 200 gündür tutuklu: Adalet istiyoruz!
gazeteduvar.com.tr - 17 Mayıs 2017
Özgürlük... Hemen!
cumhuriyet.com.tr - 17 Mayıs 2017
ÇGD: Gazeteci Güven serbest bırakılsın
evrensel.net - 16 Mayıs 2015
ÇGD: Güven ve tüm gazeteciler serbest bırakılsın
imp-news.com - 16 Mayıs 2017
ÇGD: Oğuz Güven derhal serbest bırakılmalı
habertirebolu.com - 16 Mayıs 2017
Cumhuriyet avukatı: Oğuz Güven kararını AİHM’ye taşıyacağız
evrensel.net, Şerif Karataş - 16 Mayıs 2017
CHP'li Yarkadaş: Mayısın ilk 12 gününde gazetecilik konusunda 15 hak ihlali yaşandı
t24.com.tr - 13 Mayıs 2017
Medyaya baskının bilançosu: 12 günde 10 hak ihlali
cumhuriyet.com.tr - 12 Mayıs 2017
Sen n'aptın be ÇGD!
lodoshaber.com - 8 Mayıs 2017
Gazetecilere arkeolojik gezi
bursamuhalif.com - 8 Mayıs 2017
Yeni Marmara’nın vicdan nöbeti sürüyor… Gazeteci dayanışması...
yenimarmaragazetesi.com, Can Ertan - 8 Mayıs 2017
Bursa'da yerel gazeteye silahlı saldırı
evrensel.net - 7 Mayıs 2017
Bursa’da yerel gazete binasına silahlı saldırı!
dha.com.tr, Berktuğ Öncü - 7 Mayıs 2017
Bursa’da yerel gazete kurşunlandı: ‘Borcunu ödemediği için yaptım’
diken.com.tr - 7 Mayıs 2017
Bursa’da yerel gazeteye silahlı saldırı
gazetekarinca.com - 7 Mayıs 2017
MESLEKTAŞLARIMIZDAN BÜYÜK DESTEK
yenimarmaragazetesi.com - 7 Mayıs 2017
Tutuklu gazeteci Ozan Kaplanoğlu’na özgürlük
sendika39.org - 7 Mayıs 2017
Bursa’da bir yerel gazeteye silahlı saldırı
gazeteyolculuk.net - 7 Mayıs 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı!
cagdasses.com - 6 Mayıs 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı
kronos.news - 6 Mayıs 2017
ÇGD: BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE BUGÜN BİR KELEPÇE DAHA TAKILDI; YÖNETİCİMİZ KAPLANOĞLU DERHAL SERBEST BIRAKILMALIDIR!
demokratsamsun.com, M. Rebii Özdemir - 6 Mayıs 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu’ya özgürlük
evrensel.net - 6 Mayıs 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı
ekippolishaber.com - 6 Mayıs 2017
ÇGD: Gazeteci Ozan Kaplanoğlu derhal serbest bırakılsın
evrensel.net - 5 Mayıs 2017
Bursalı gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı
bursadabugun.com - 5 Mayıs 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı
cumhuriyet.com.tr - 5 Mayıs 2017
Bursa ve Şanlıurfa’da iki gazeteci gözaltına alındı: Biri serbest, biri tutuklandı
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı
politikyol.com - 5 Mayıs 2017
ÇGD yöneticisine sosyal medya tutuklaması
abcgazetesi.com - 5 Mayıs 2017
Bir gazeteci daha tutuklandı
gercekgundem.com - 5 Mayıs 2017
Gazeteci Ozan Kaplanoğlu tutuklandı
tr.sputniknews.com - 5 Mayıs 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği: Basın özgürlüğüne bugün bir kelepçe daha takıldı
bursamuhalif.com - 5 Mayıs 2017
Bir yanda ‘havuz’ bir yanda ‘yandaş’
canakkaleolay.com, Şenol Güven - 4 Mayıs 2017
Basın özgürlüğü olmadan ülke demokratikleşemez!
birgun.net, Yalçın Şimşek - 4 Mayıs 2017
Dünya Basın Özgürlüğü Günü'nde Türkiye'deki tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması istendi
t24.com.tr - 4 Mayıs 2017
Bursa'da gazetecinin evine polis baskını: Evi arandı, gözaltına alındı!
sol.org.tr - 4 Mayıs 2017
ÇGD: BASINI ÖZGÜR OLAMAYAN BİR ÜLKENİN, NE BUGÜNÜ NE DE GELECEĞİ ÖZGÜRDÜR
demokratsamsun.com, M. Rebii Özdemir - 4 Mayıs 2017
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>
 
 
© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   bilgi@cgd.org.tr