Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe
 06 Nisan 2017, Perşembe
bianet.org, Sercan Engerek - 6 Nisan 2017

Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma asli işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor.

İstanbul - BİA Haber Merkezi
6 Nisan, “Öldürülen Gazeteciler Günü” olarak anılıyor. 1997’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından Hasan Fehmi’nin öldürülmesi olayından hareketle belirlenmiş.

Serbesti gazetesinin yazı işleri müdürü ve başyazarı Hasan Fehmi’nin ölümü M. Nuri İnuğur’un Basın ve Yayın Tarihi kitabında şu sözlerle anlatılıyor:

“5 Nisan 1909 günü akşamı üç arkadaşıyla birlikte Beyoğlu’na çıkmak için Galata Köprüsü’nden geçmekte olan Hasan Fehmi, İttihatçıların fedaileri tarafından kurşunlanmış ve ertesi gün Serbesti gazetesinin birinci sayfasında yalnız ‘Basın özgürlüğünün ilk kurbanı Hasan Fehmi’nin haberi’ yer almıştır.” (İnuğur, 2005: 321)

Hasan Fehmi’nin öldürülüşünden bugüne kaç gazetecinin öldürüldüğüne ilişkin gazetecilik örgütleri kimi listeler yayımlıyor. TGC’ye göre 66, Çağdaş Gazeteciler Derneği’ne (ÇGD) göre 78 gazeteci öldürülmüş.

Türkiye’de öldürülen gazetecilere yönelik kesin bir tespit yok. Örneğin ÇGD, Hâlit Ziya (Uşaklıgil) ile Nevruz, Hizmet gibi basılı yayınları çıkarmış olan Tevfik Nevzat’ın 19 Mart 1905’teki ölümünden başlatıyor listeyi. Ziya Somar’ın “İzmir’in İlk Fikir ve Hürriyet Kurbanı” adlı kitabında anlattığı Tevfik Nevzat, “istibdat dönemi”nde muhalif yayınlarından dolayı jurnallenecek ve gönderildiği Adana cezaevinde boğularak öldürüldüğü geçecekti kayıtlara.

ÇGD’nin güncel listesinin sonunda 2015’te kartopu cinayetinde ölen Nuh Köklü’nün adı yer alırken, TGC’nin listesinde “15 Temmuz darbe girişimi” sırasında açılan ateş sonucu ölen Mustafa Cambaz’ın adı bulunuyor. Etkin Haber Ajansı’nın Agos gazetesinde yayımlanan listesine (2012) göre ise öldürülen gazeteci sayısı 112.

“Öldürülen Gazeteciler Günü”, tam sayısı bile bilinemeyen ama karanlıkta kalan gazeteci cinayetlerinin faillerinin çoğunun yargılanamamasında ve cezasızlık kültürünün yaygınlaşmasında devletin sorumluluğunu hatırlatması bakımından önemli.

Peki, hatırlatılınca bu cinayetler aydınlatılabilecek mi?

Son yıllarda ama özellikle de son aylarda yaşananlara bakılırsa aydınlatmak bir yana medya kuruluşlarının aslî görevini yapabilmesi elinden alınıyor; gazetecilik her geçen gün kan kaybediyor. Çünkü bir de tutuklu gazeteciler listesi var: ÇGD’nin 146, Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 156 olarak açıkladığı uzun mu uzun bir liste. Kapatılan yayın kuruluşlarının çetelesini neredeyse tutamaz olduk. İşini kaybeden gazetecilerin sayısı binlerle ifade ediliyor.

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma aslî işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor. Gazetecilik bir halkla ilişkiler faaliyetine dönüşüyor. Artık soruyu soran gazeteci değil, cumhurbaşkanı, başbakan, yanıt veren de gazeteci oluyor.

Önerilen sistemin yargı provası

Veyahut çalışanları 158 gündür mahpus olan Cumhuriyet’e yönelik hazırlanan ve hükûmetin yayın organıyla (Sabah) duyurulan iddianamede olduğu gibi gazeteciler, kamu otoritesi haber kaynaklarının ByLock kullandıkları gerekçesiyle suçlanabiliyor.   

Toplumun bilmesinde hayatî önem taşıyan yayınlanması bir gazetecilik görevi ve başarısı olan “devlet sırrı” “MİT TIR’ları”nın askerî malzeme taşımasına yönelik yapılan haberleri yazan gazetecilerin isimleri -daha önce görülen davalarda tahliye olmalarına rağmen- suç olarak iddianameye girebiliyor.

Dahası cumhuriyet savcıları, suçmuş gibi bir gazetenin içeriğinin ve mizanpajının değişip değişmeyeceğinin kendilerini ilgilendirmeyeceğini bildiği hâlde (bilmiyorsa hakikaten durum vahim demektir) gazetelerden yayın politikasını değiştirdiği gerekçesiyle hesap sorabiliyor: Yayın politikasını “değiştirmek” meğer suç unsuruymuş!

Hâlbuki “MİT TIR’ları” haberinde imzası bulunan Can Dündar ve Erdem Gül’ün tahliyesine yönelik Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararında “Dündar ve Gül’ün tutuklanmaları dışında anılan haber dışında herhangi bir somut delil yoktur. Siyasi casusluk yaptıklarına ilişkin somut bilgi yoktur. (…) İfade özgürlüğü, aynı zamanda devleti veya toplumun herhangi bir kesimini inciten, şoke eden veya rahatsız eden düşünceler için de geçerlidir” demişti.

Yalnız bu olay değil basın ve ifade özgürlüğüyle ilgili pek çok konu ve olay için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10. maddesi kapsayıcı ve açıklayıcı nitelikte: “Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek özgürlüğünü de içerir.”    

İşin hukuki boyutunda ise iddianame henüz mahkemede sanıkların yüzüne dahi okunmadan siyasî iktidarın propaganda aygıtı tarafından ifşa ediliyor. Ergenekon vb. davalarda Gülen cemaatine yakın yayınların, “cemaat yargısı”nın yaptığı gibi. Bu sebeple hukukçuların tanımıyla âdil yargılanma ve savunma hakkı ihlal ediliyor.

Ama daha neler olmuyor ki?

Bir mahkemenin tahliye ettiği 21 gazeteci üç beş saat sonra başlatılan bir soruşturmayla derhâl yeniden gözaltına alınabiliyor. Nasıl oluyor? İktidarın propagandistleri tahliye kararı veren yargıçları hedef gösterince oluyor.   

Dahası da var. Gazeteci Murat Aksoy’un, yazar Atilla Taş’ın da aralarında bulunduğu 21 kişi hakkında tahliye kararı veren hâkim ve savcılar başkanı Adalet Bakanı olan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından görevinden uzaklaştırıldı. Kurulun Başkanvekili Mehmet Yılmaz, iki kişinin attığı tweet’i “toplumsal infial” olarak değerlendirdi.

Devlet yargı yetkisini “bağımsız mahkemeler”den alıp bu iki zevata; iktidarın propagandistlerine teslim etti de haberimiz olmadı herhâlde.

16 Nisan öncesi “partili cumhurbaşkanlığı sistemi”nin bir yargı provası olarak geçti kayıtlara bu somut olay. Duymayan kalmasın! (SE/EA)

* Ermeni Soykırımı'nın başlangıcı olarak sayılan, 24 Nisan 1915 günü gözaltına alınıp tehcir edilen Ermeni aydınlar arasında da gazeteciler vardı. Ancak bu gazetecilerin bir kısmı ÇGD listesinde olmakla birlikte tüm liste elimizde bulunmuyor. Bugüne kadar topladıklarımızı şu haberimizden okuyabilirsiniz. [e.d.]



ÇGD’NİN YENİ GENEL BAŞKANI TEVFİK KIZGINKAYA AYAROĞLU ONUR KURULU’NDA
halkinsesi.com.tr - 23 Nisan 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği'nde yeni dönem
gerceksozcu.com - 22 Nisan 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği, gazetecilere yönelik baskı ve saldırı raporu yayınladı
medium.com - 20 Nisan 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği, gazetecilere yönelik baskı ve saldırı raporu yayınladı
umutgazetesi2.org - 20 Nisan 2017
Gazetecilik suç değildir!
acikgazete.com, Yusuf Yavuz - 22 Nisan 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği'nde yeni dönem
gercekgundem.com - 22 Nisan 2017
ÇGD yeni yönetimini belirledi
evrensel.net - 22 Nisan 2017
Gazetecilerin 3 aylık raporu: Hapis, yasak, işssizlik
evrensel.net - 20 Nisan 2017
“Gazetecilik öldürüldü, gazeteciler ölüme mahkum ediliyor”
birgun.net - 20 Nisan 2017
Antalya'da ÇGD buluşması: Gazetecilik suç değildir!
ilerihaber.org, Yusuf Yavuz - 13 Nisan 2017
ÇGD Genel Başkanı Ahmet Abakay: Basın düşmanlığına ‘hayır’, sansüre, otosansüre ‘hayır’
politikyol.com - 22 Mart 2017
“Tutuklu gazeteciler serbest bırakılsın”
akdenizgercek.com.tr - 12 Nisan 2017
İyi, kötü ve iddialı haberlerim var
sonsoz.com.tr, Cafer Külahlıoğlu - 11 Nisan 2017
ÇGD: Tutuklu gazeteciler serbest bırakılsın
cumhuriyet.com.tr - 11 Nisan 2017
Abakay: Tutuklu gazeteciler serbest bırakılsın
hurriyet.com.tr - 11 Nisan 2017
ÇGD: Cumhuriyetçiler derhal salıverilmelidir!
canakkaleolay.com, Seçkin Sağlam - 7 Nisan 2017
ÇGD: Gazeteci Hayri Demir serbest bırakılsın!
ilerihaber.org - 17 Mart 2017
ÇGD: Gazeteci Demir serbest bırakılsın
evrensel.net - 17 Mart 2017
Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe
bianet.org, Sercan Engerek - 6 Nisan 2017
ÇGD: CUMHURİYETÇİLER DERHAL SALIVERİLMELİDİR!
demokratsamsun.com, Mehmet Rebii Özdemir - 6 Nisan 2017
6 Nisan öldürülen gazeteciler günü
kocaelibarisgazetesi.com, Erhan Uysal - 6 Nisan 2017
Basın Konseyi ve ÇGD: Cumhuriyetçiler derhal bırakılmalı
evrensel.net - 5 Nisan 2017
Çağdaş gazeteciler derneğinden basın açıklaması!
omedyam.com - 5 Nisan 2017
AYAROĞLU NİŞANLANDI
ereglionder.com.tr - 3 Nisan 2017
ÇGD Başkanı: Slovakya'nın Sputnik'e tavrı basın özgürlüğü ihlali
tr.sputniknews.com - 31 Mart 2017
ÇGD Başkanı: Slovakya'nın Sputnik'e tavrı basın özgürlüğü ihlali
tr.sputniknews.com - 31 Mart 2017
ÇGD Bursa Şubesinden anayasa söyleşisi
evrensel.net - 29 Mart 2017
İÇERDEKİ MESLEKTAŞLARIMA
bizhaberiz.net - 24 Mart 2017
Kimse yargılanmadan suçlu ilan edilemez
yeniasya.com.tr - 24 Mart 2017
Basın örgütlerinden Erdoğan'a: Suç bulamıyorlar ki tutuklu gazeteciler hakkında halen iddianame yok
t24.com.tr - 23 Mart 2017
'Hapisteki gazetecilerin hepsi hırsız, terörist' diyen Erdoğan'a tepki
kazete.com.tr - 22 Mart 2017
ÇGD'den Erdoğan'a: Ciddiye almıyoruz
evrensel.net - 22 Mart 2017
Basın örgütlerinden Erdoğan’ın ‘Hapisteki gazetecilerin hepsi hırsız, çocuk istismarcısı, terörist’ sözlerine yanıt
ilerihaber.org - 23 Mart 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği'nden Cumhuriyet'e 3 ödül
t24.com.tr - 21 Mart 2017
Cumhuriyet'e 3 ödül: 'Enseyi karartmıyoruz'
cumhuriyet.com.tr - 20 Mart 2017
Sputnik’e ‘Yılın En İyi Radyo Programı’ ödülü!
mansethaber.com - 20 Mart 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği ödülleri sahiplerini buldu
mansethaber.com - 20 Mart 2017
Sputnik’e ‘Yılın En İyi Radyo Programı’ ödülü!
mansethaber.com - 19 Mart 2017
Muhabirimiz Eylem Nazlıer'e ÇGD Ödülü
ÇGD Dayanışma Ödülü tutuklu gazeteciler adına Şık'a
agos.com.tr - 20 Mart 2017
Yılın en iyi radyo programı: Yavuz Oğhan'dan Bi De Bunu Dinle
tr.sputniknews.com - 19 Mart 2017
ÇGD ödülleri sahiplerine verildi
bbc.com, Fundanur Öztürk - 20 Mart 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği ödülleri, sahiplerini buldu
t24.com.tr - 19 Mart 2017
ÇGD’den gazeteci Hayri Demir çağrısı: ‘Derhal serbest bırakılmalı’
gazetekarinca.com - 17 Mart 2017
ÇGD: Gazeteci Demir serbest bırakılsın
evrensel.net - 17 Mart 2017
Yusuf Yavuz yazıyor: Ümmühan Nine Yalnız Değildir
turizmhaberleri.com - 6 Mart 2017
Evi Baraj altında kalan Ümmühan Uysal'a destek toplantısı
turizmhaberleri.com - 4 Mart 2017
Dünyadaki tutuklu gazetecilerin yarısı Türkiye’de
evrensel.net - 3 Mart 2017
ÇGD SALDIRIYI KINADI…
halkinsesi.com.tr - 27 Şubat 2017
Madene inecekler
halkinsesi.com.tr - 26 Şubat 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği 39 yaşında
evrensel.net - 23 Şubat 2017
BBC Türkçe muhabiri Hatice Kamer’e ödül
londragazete.com - 13 Şubat 2017
FEYZİOĞLU İLE BATUM GELİYOR
ereglionder.com.tr - 13 Şubat 2017
Sputnik’e ödül yağdı!
mansethaber.com - 13 Şubat 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği’nden, 'Tutuklu tek gazeteci yok' diyen Çavuşoğlu’na yanıt
demokrathaber.org - 11 Şubat 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği ödülleri sahiplerini buldu!
medyaloji.net - 12 Şubat 2017
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNİ TARTIŞIYORUZ
safakgazete.com, Şaban Yılmaz - 12 Şubat 2017
ÇGD'nin dayanışma ödülü Ahmet Şık'a verildi
avrupa-postasi.com - 13 Şubat 2017
ÇGD Dayanışma Ödülü Hapis Gazeteciler Adına Ahmet Şık'a
bianet.org - 13 Şubat 2017
ÇGD “BAŞARILI GAZETECİ” ÖDÜLLERİ SAHİPLERİNİ BULDU
kanalv.com.tr - 13 Şubat 2017
ÇGD gazetecilik ödülleri açıklandı; Dayanışma Ödülü, tutuklu gazeteci Ahmet Şık’a
t24.com.tr - 13 Şubat 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği'nden Yavuz Oğhan'ın programına bir ödül daha
tr.sputniknews.com - 13 Şubat 2017
BBC Türkçe muhabiri Hatice Kamer'e ödül
bbc.com - 13 Şubat 2017
ÇGD'den Evrensel Muhabiri Eylem Nazlıer'e ödül
evrensel.net - 13 Şubat 2017
ÇGD ödülleri sahiplerini buldu
gercekgundem.com - 13 Şubat 2017
ÇGD'den Cumhuriyet'e üç ödül
cumhuriyet.com.tr - 13 Şubat 2017
ÇGD ödülü Odatv’ye
odatv.com - 13 Şubat 2017
ÇGD 2016 Yılı Başarı Ödülleri: BirGün’e 3 ödül
birgun.net - 13 Şubat 2017
ÇGD YILIN BAŞARILI GAZETECİLERİ ÖDÜLLERİ AÇIKLANDI
duzgunhaber.com.tr - 13 Şubat 2017
METİN FEYZİOĞLU MADENCİLERLE BULUŞACAK
halkinsesi.com.tr - 12 Şubat 2017
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: 'Tutuklu gazeteci yok, tutuklananlar darbeyi destekledi'
ilerihaber.org - 11 Şubat 2017
ÇGD, ‘Tutuklu tek gazeteci yok’ diyen Çavuşoğlu’na listeyle yanıt verdi
gazetekarinca.com - 11 Şubat 2017
‘Basın Özgürlüğü İçin Türkiye’ye Acil Baskı Yapılmalıdır’
amerikaninsesi.com, Kasım Cindemir - 9 Şubat 2017
ÇGD: Bir sonraki aşama Saray odalarında başlık atmak mı?
evrensel.net - 3 Şubat 2017
“Bir sonraki aşama, saray odalarında haber başlıklarına karışılması mı?”
t24.com.tr - 3 Şubat 2017
Mumcu anmasına katılan gazetecinin işten atılmasına tepki
evrensel.net - 1 Şubat 2017
Gazetecilerden çok sert tepki
odatv.com - 1 Şubat 2017
Uğur Mumcu anmasında basın açıklaması okuyan gazeteci işten çıkarıldı
haberdar.com - 1 Şubat 2017
Uğur Mumcu anmasına katılan gazeteci Rabia Deniz işten atıldı
insanhaber.com - 1 Şubat 2017
Uğur Mumcu anmasında konuşan gazeteci kovuldu
odatv.com - 31 Ocak 2017
ÇGD Genel kurulu yapıldı!
haberinadresi.com - 30 Ocak 2017
ÇGD Bursa Şubesi’nde Güngör yeniden başkan seçildi
hurriyet.com.tr - 29 Ocak 2017
OHAL engeline rağmen Uğur Mumcu Bursa’da anıldı
evrensel.net - 24 Ocak 2017
Bursa'da Uğur'lar unutulmadı!
bursadabugun.com - 24 Ocak 2017
TGC Başkanı Olcayto: Gazeteciler öldürülmüyor ama süründürülüyor
hurriyet.com.tr - 24 Ocak 2017
TGC Başkanı Olcayto: Gazeteciler öldürülmüyor ama süründürülüyor
dha.com.tr - 24 Ocak 2017
UĞUR MUMCU ANMA GECESİ VE ÖDÜL TÖRENİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ
haberlerankara.com, Alisa Çiçek Akyol - 23 Ocak 2017
Uğur Mumcu Eskişehir'de anıldı
ulusalkanal.com.tr - 23 Ocak 2017
ÇGD Uğur Mumcu Anma Gecesi ve Ödül Töreni düzenlendi
findiktv.com - 22 Ocak 2017
Çgd Uğur Mumcu Anma Gecesi Ve Ödül Töreni Düzenlendi
hedefhalk.com - 23 Ocak 2017
Eskişehir'de Uğur Mumcu Ödülleri Verildi
haberler.com - 23 Ocak 2017
Çgd Uğur Mumcu Anma Gecesi ve Ödül Töreni
haberler.com - 22 Ocak 2017
ÇGD Uğur Mumcu Anma Gecesi ve Ödül Töreni
haber50.com - 22 Ocak 2017
Eskişehir’de Uğur Mumcu Anma Gecesi Ve Ödül Töreni Düzenlenecek
hedefhalk.com - 21 Ocak 2017
Eskişehir’de Uğur Mumcu Anma Gecesi ve Ödül Töreni düzenlenecek
kayseritempo.org - 21 Ocak 2017
Eskişehir'de Uğur Mumcu'yu anma gecesi ve ödül töreni düzenlenecek
timeturk.com - 19 Ocak 2017
Uğur Mumcu ödülleri tutuklu arkadaşlarımıza
cumhuriyet.com.tr, Can Hacıoğlu - 18 Ocak 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği'den 3 aylık 'Medya Raporu'
medyatava.net - 16 Ocak 2017
SÖNMEYEN IŞIK ETKİNLİKLERLE ANILACAK
halkinsesi.com.tr - 16 Ocak 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği'den 3 aylık 'Medya Raporu'
birgun.net - 15 Aralık 2017
1 - 2 - 3 - 4
> >>>
 
 
© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   bilgi@cgd.org.tr