Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe
 06 Nisan 2017, Perşembe
bianet.org, Sercan Engerek - 6 Nisan 2017

Öldürülen Gazetecilerden Öldürülen Gazeteciliğe

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma asli işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor.

İstanbul - BİA Haber Merkezi
6 Nisan, “Öldürülen Gazeteciler Günü” olarak anılıyor. 1997’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından Hasan Fehmi’nin öldürülmesi olayından hareketle belirlenmiş.

Serbesti gazetesinin yazı işleri müdürü ve başyazarı Hasan Fehmi’nin ölümü M. Nuri İnuğur’un Basın ve Yayın Tarihi kitabında şu sözlerle anlatılıyor:

“5 Nisan 1909 günü akşamı üç arkadaşıyla birlikte Beyoğlu’na çıkmak için Galata Köprüsü’nden geçmekte olan Hasan Fehmi, İttihatçıların fedaileri tarafından kurşunlanmış ve ertesi gün Serbesti gazetesinin birinci sayfasında yalnız ‘Basın özgürlüğünün ilk kurbanı Hasan Fehmi’nin haberi’ yer almıştır.” (İnuğur, 2005: 321)

Hasan Fehmi’nin öldürülüşünden bugüne kaç gazetecinin öldürüldüğüne ilişkin gazetecilik örgütleri kimi listeler yayımlıyor. TGC’ye göre 66, Çağdaş Gazeteciler Derneği’ne (ÇGD) göre 78 gazeteci öldürülmüş.

Türkiye’de öldürülen gazetecilere yönelik kesin bir tespit yok. Örneğin ÇGD, Hâlit Ziya (Uşaklıgil) ile Nevruz, Hizmet gibi basılı yayınları çıkarmış olan Tevfik Nevzat’ın 19 Mart 1905’teki ölümünden başlatıyor listeyi. Ziya Somar’ın “İzmir’in İlk Fikir ve Hürriyet Kurbanı” adlı kitabında anlattığı Tevfik Nevzat, “istibdat dönemi”nde muhalif yayınlarından dolayı jurnallenecek ve gönderildiği Adana cezaevinde boğularak öldürüldüğü geçecekti kayıtlara.

ÇGD’nin güncel listesinin sonunda 2015’te kartopu cinayetinde ölen Nuh Köklü’nün adı yer alırken, TGC’nin listesinde “15 Temmuz darbe girişimi” sırasında açılan ateş sonucu ölen Mustafa Cambaz’ın adı bulunuyor. Etkin Haber Ajansı’nın Agos gazetesinde yayımlanan listesine (2012) göre ise öldürülen gazeteci sayısı 112.

“Öldürülen Gazeteciler Günü”, tam sayısı bile bilinemeyen ama karanlıkta kalan gazeteci cinayetlerinin faillerinin çoğunun yargılanamamasında ve cezasızlık kültürünün yaygınlaşmasında devletin sorumluluğunu hatırlatması bakımından önemli.

Peki, hatırlatılınca bu cinayetler aydınlatılabilecek mi?

Son yıllarda ama özellikle de son aylarda yaşananlara bakılırsa aydınlatmak bir yana medya kuruluşlarının aslî görevini yapabilmesi elinden alınıyor; gazetecilik her geçen gün kan kaybediyor. Çünkü bir de tutuklu gazeteciler listesi var: ÇGD’nin 146, Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 156 olarak açıkladığı uzun mu uzun bir liste. Kapatılan yayın kuruluşlarının çetelesini neredeyse tutamaz olduk. İşini kaybeden gazetecilerin sayısı binlerle ifade ediliyor.

Eskiden öldürülen gazetecilerdi, şimdi ise halkın haber alma hakkı olan gazeteciliği öldürüyorlar. Gazetecilikten suç üretilerek gazetecinin soru sorma, gerçeği yazma; kısacası haber yapma aslî işlevi büyük oranda etkisizleştiriliyor. Roller değişiyor. Gazetecilik bir halkla ilişkiler faaliyetine dönüşüyor. Artık soruyu soran gazeteci değil, cumhurbaşkanı, başbakan, yanıt veren de gazeteci oluyor.

Önerilen sistemin yargı provası

Veyahut çalışanları 158 gündür mahpus olan Cumhuriyet’e yönelik hazırlanan ve hükûmetin yayın organıyla (Sabah) duyurulan iddianamede olduğu gibi gazeteciler, kamu otoritesi haber kaynaklarının ByLock kullandıkları gerekçesiyle suçlanabiliyor.   

Toplumun bilmesinde hayatî önem taşıyan yayınlanması bir gazetecilik görevi ve başarısı olan “devlet sırrı” “MİT TIR’ları”nın askerî malzeme taşımasına yönelik yapılan haberleri yazan gazetecilerin isimleri -daha önce görülen davalarda tahliye olmalarına rağmen- suç olarak iddianameye girebiliyor.

Dahası cumhuriyet savcıları, suçmuş gibi bir gazetenin içeriğinin ve mizanpajının değişip değişmeyeceğinin kendilerini ilgilendirmeyeceğini bildiği hâlde (bilmiyorsa hakikaten durum vahim demektir) gazetelerden yayın politikasını değiştirdiği gerekçesiyle hesap sorabiliyor: Yayın politikasını “değiştirmek” meğer suç unsuruymuş!

Hâlbuki “MİT TIR’ları” haberinde imzası bulunan Can Dündar ve Erdem Gül’ün tahliyesine yönelik Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararında “Dündar ve Gül’ün tutuklanmaları dışında anılan haber dışında herhangi bir somut delil yoktur. Siyasi casusluk yaptıklarına ilişkin somut bilgi yoktur. (…) İfade özgürlüğü, aynı zamanda devleti veya toplumun herhangi bir kesimini inciten, şoke eden veya rahatsız eden düşünceler için de geçerlidir” demişti.

Yalnız bu olay değil basın ve ifade özgürlüğüyle ilgili pek çok konu ve olay için Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10. maddesi kapsayıcı ve açıklayıcı nitelikte: “Herkes görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğü ile kamu otoritelerinin müdahalesi ve ülke sınırları söz konusu olmaksızın haber veya fikir almak ve vermek özgürlüğünü de içerir.”    

İşin hukuki boyutunda ise iddianame henüz mahkemede sanıkların yüzüne dahi okunmadan siyasî iktidarın propaganda aygıtı tarafından ifşa ediliyor. Ergenekon vb. davalarda Gülen cemaatine yakın yayınların, “cemaat yargısı”nın yaptığı gibi. Bu sebeple hukukçuların tanımıyla âdil yargılanma ve savunma hakkı ihlal ediliyor.

Ama daha neler olmuyor ki?

Bir mahkemenin tahliye ettiği 21 gazeteci üç beş saat sonra başlatılan bir soruşturmayla derhâl yeniden gözaltına alınabiliyor. Nasıl oluyor? İktidarın propagandistleri tahliye kararı veren yargıçları hedef gösterince oluyor.   

Dahası da var. Gazeteci Murat Aksoy’un, yazar Atilla Taş’ın da aralarında bulunduğu 21 kişi hakkında tahliye kararı veren hâkim ve savcılar başkanı Adalet Bakanı olan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından görevinden uzaklaştırıldı. Kurulun Başkanvekili Mehmet Yılmaz, iki kişinin attığı tweet’i “toplumsal infial” olarak değerlendirdi.

Devlet yargı yetkisini “bağımsız mahkemeler”den alıp bu iki zevata; iktidarın propagandistlerine teslim etti de haberimiz olmadı herhâlde.

16 Nisan öncesi “partili cumhurbaşkanlığı sistemi”nin bir yargı provası olarak geçti kayıtlara bu somut olay. Duymayan kalmasın! (SE/EA)

* Ermeni Soykırımı'nın başlangıcı olarak sayılan, 24 Nisan 1915 günü gözaltına alınıp tehcir edilen Ermeni aydınlar arasında da gazeteciler vardı. Ancak bu gazetecilerin bir kısmı ÇGD listesinde olmakla birlikte tüm liste elimizde bulunmuyor. Bugüne kadar topladıklarımızı şu haberimizden okuyabilirsiniz. [e.d.]



Attila Aşut
birgun.net, L. Doğan Tılıç - 21 Ekim 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği: Gazetecilere yönelik baskılar bumerang gibidir, döner sizi vurur!
politikyol.com - 20 Ekim 2017
ÇGD: Bu baskılar döner sizi vurur
mezopotamyaajansi.com - 20 Ekim 2017
Düzenlemeler, Tepkiler, Hak Aramalar
bianet.org - 20 Ekim 2017
ÇGD: Bu baskılar döner sizi vurur
alevinet.com - 20 Ekim 2017
TTTTÇGD; Gazetecilere Yönelik Baskılar Bumerang Gibidir, Döner Sizi Vurur!
tramwaypostasi.com, Mehmet Rebii Özdemir - 20 Ekim 2017
Şair-Gazeteci Atilla Aşut'un 60. meslek yılı
sanattanyansimalar.com - 18 Ekim 2017
Ece Temelkuran'dan Türkiye'ye çirkin yakıştırma!
superhaber.tv - 18 Ekim 2017
“EKMEKLE OYNAMAK İNSANLIK SUÇUDUR…”
sanalbasin.com - 18 Ekim 2017
Attila Aşut’un basında 60 yılı
gazetedokuzeylul.com, Oğuz Tümbaş - 18 Ekim 2017
Ustanın 60’ıncı yılı böyle kutlandı
yedi24.net - 18 Ekim 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği Basın açıklaması yaptı
susmagazetesi.com - 18 Ekim 2017
Ustanın 60'ıncı yılı böyle kutlandı
odatv.com - 17 Ekim 2017
Basın ve yazında 60 yıllık emek: Attila Aşut
birgun.net, Mustafa Mert Bildircin - 16 Ekim 2017
EĞİTİME VE YEREL YÖNETİMLERE İŞKUR DESTEĞİ
gaziantepdogus.com - 16 Ekim 2017
Meslekte 60. yıl için özel gece: Attila Aşut dostlarıyla buluştu
gorunumgazetesi.net, Cengiz Mert Aksekili - 16 Ekim 2017
Turkuvaz Medya Grubu'ndan yasak: Cumhuriyet ve Sözcü satılmıyor
habergunce.com - 15 Ekim 2017
Turkuvaz’dan yasak: Cumhuriyet satılmıyor
cumhuriyet.com.tr, Seyhan Avşar - 13 Ekim 2017
Doğan Şentürk: Gazetecilerin can güvenliği de tehlikede!
gazeteciler.com - 13 Ekim 2017
Çay TV ortağı Külünkoğlu’na FETÖ Suç Duyurusu
53habermerkezi.net - 13 Ekim 2017
Çay TV sahibi Külünkoğlu hakkında FETÖ'dan suç duyurusu
rizenabiz.com - 13 Ekim 2017
Zonguldak’ta “medya ve geleceğe bakış” paneli
kanalb.com.tr - 12 Ekim 2017
Medya ve gelecek
degisimmedya.com - 12 Ekim 2017
“Medya ve Geleceğe Bakış” Paneli yapıldı…
halkinsesi.com.tr - 12 Ekim 2017
Adalet Nöbetini temizlikle engellemek...
artigercek.com - 12 Ekim 2017
"Medya ve Geleceğe Bakış"
elmas67.com, Tuğçe Atalar - 12 Ekim 2017
MEDYA VE GELECEĞE BAKILDI
ereglionder.com.tr - 12 Ekim 2017
İki Ağaç İçin Belgeseli 12 Ekim'de Antalya Kültür Sanat'ta
turizmhaberleri.com - 11 Ekim 2017
Ankara’da 10 Ekim’de yitirdiklerimiz anıldı: “Adalet ve barış istiyoruz”
sendika62.org - 9 Ekim 2017
Katliamda yaşamını yitirenler anıldı: ‘Ankara Garı hiç bu kadar ağlamamıştı’
gazetekarinca.com - 10 Ekim 2017
Ankara katliamında yaşamını yitirenler Ankara'da anıldı
etha.com.tr - 10 Ekim 2017
10 Ekim Katliamı'nda yaşamını yitirenler Çankaya'da anıldı
evrensel.net - 9 Ekim 2017
Medyanın geleceği masaya yatırılacak
odatv.com - 9 Ekim 2017
Gazeteci yazar Attila Aşut'un 60 yılı
viratrabzon.com - 9 Ekim 2017
Basında ve yazında 60 yıllık emek: Attila Aşut
birgün.net - 7 Ekim 2017
MEDYA'NIN SORUNLARI ZONGULDAK'TA MASAYA YATIRILIYOR
safakgazete.com - 6 Ekim 2017
Medya ve Geleceğe Bakış
halkinsesi.com.tr - 11 Ekim 2017
ZONGULDAK’TAN MEDYAYA BAKIŞ
ereglionder.com.tr - 5 Ekim 2017
Medyanın sorunları Zonguldak’ta masaya yatırılıyor
pusulagazetesi.com.tr - 5 Ekim 2017
Türkiye’nin önemli isimleri Zonguldak’a geliyor
tempogazetesi.com - 5 Ekim 2017
Gazeteciler bilgilendi
afyonkarahisar.com.tr - 2 Ekim 2017
“Bize eleştiri alanı bırakın”
istikbalgazetesi.com - 1 Ekim 2017
Barış Selçuk Ödülleri sahiplerini buldu
haberhurriyeti.com - 27 Eylül 2017
Birinci olan İHA muhabirleri ödülünü aldı
iha.com.tr - 27 Eylül 2017
Birinci Olan İha Muhabirleri Ödülünü Aldı
haberler.com - 27 Eylül 2017
Barış Selçuk'tan Anlamlı Mesaj
kanalben.com - 27 Eylül 2017
Yaşar Kemal’in Mektubundan Basın Özgürlüğüne Dair: Basın Yaratıcılıktır, Dirençtir
listelist.com, Semih Öztürk - 26 Eylül 2017
Cumhuriyet Davasında Üçüncü Duruşma
bianet.org, Elif Akgül - 25 Eylül 2017
Behçet Aysan Şiir Ödülü Sezai Sarıoğlu’nun
evrensel.net - 25 Eylül 2017
Yaşar Seyman'ın kitabı Benazir, Kılıçdaroğlu'na hediye edildi
istanbulgercegi.com - 21 Eylül 2017
TKP'nin 97'nci mücadele yılı etkinlikleri Bursa'da devam etti: Bu düzen değişecek!
sol.org.tr - 16 Eylül 2017
TKP'nin 97'nci mücadele yılı etkinlikleri Bursa'da: Bu düzen değişecek!
yonhaber.com - 16 Eylül 2017
ÇGD, gazetecilere dönük polis saldırısına tepki gösterdi
evrensel.net - 15 Eylül 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği: Meslektaşlarımıza yönelik saldırıyı kınıyoruz
politikyol.com - 15 Eylül 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği: Meslektaşlarımıza yönelik saldırıyı kınıyoruz
sendika62.org - 15 Eylül 2017
Malatya Valisi Kaban Basını Ziyaret Etti
milliyet.com.tr - 13 Eylül 2017
Vali Kaban, Bazı Basın Kuruluşları ve Muhtar Derneklerini Ziyaret Etti
malatyasonhavadis.com - 13 Eylül 2017
VALİ KABAN'DAN ZİYARETLER
gunestv.com - 13 Eylül 2017
11 Eylül milat olsun
hurriyet.com.tr - 9 Eylül 2017
BARIŞ SELÇUK GAZETECİLİK YARIŞMASI SONUÇLANDI
aliagaekspres.com.tr - 9 Eylül 2017
Barış Selçuk Gazetecilik Yarışması'nda Dha'ya İki Ödül
arti49.com - 8 Eylül 2017
Tutuklu gazetecilere meslektaş ve baro desteği
hurriyet.com.tr, Utku Bolulu - 8 Eylül 2017
Gazeteciler için “özgürlük” çağrısı
medyaege.com.tr - 8 Eylül 2017
İHA’ya birincilik ödülü
egehaber.com - 8 Eylül 2017
Tutuklu Gazetecilere Meslektaş ve Baro Desteği
sondakika.com - 8 Eylül 2017
Barış Selçuk Gazetecilik Yarışması'nda DHA'ya iki ödül
dha.com.tr - 8 Eylül 2017
Tutuklu gazeteciler için çağrı, ’11 Eylül milat olsun’
gazetedokuzeylul.com - 8 Eylül 2017
İHA’ya bir ödül daha
karar.com - 8 Eylül 2017
İhaya Birincilik Ödülü
kayserimalumat.net - 8 Eylül 2017
İHA’ya birincilik ödülü
bolgegundem.com - 8 Eylül 2017
İHA’ya birincilik ödülü
manisadasonnokta.com - 8 Eylül 2017
İHA’ya birincilik ödülü
marmarahaber.net - 8 Eylül 2017
İzmir'de İHA'ya birincilik ödülü
haberiniz.com.tr - 8 Eylül 2017
“Tutuklu gazeteciler ve duruşmalar” konulu basın açıklamasına davet
igc.org.tr - 7 Eylül 2017
Gazetecilerden Vatan Şaşmaz çağrısı
odatv.com - 4 Eylül 2017
ÇGD GENEL MERKEZİ; "BASINI SUÇLAYARAK KENT YÖNETİLMEZ"
tramwaypostasi.com - 3 Eylül 2017
ÇGD'den RTÜK'e Vatan Şaşmaz çağrısı
gercekgundem.com - 3 Eylül 2017
ÇGD'den RTÜK'e Vatan Şaşmaz çağrısı
cayyolu.com.tr - 3 Eylül 2017
Adalet Kurultayı'nda son gün
evrensel.net - 29 Ağustos 2017
Medyanın “adalet” arayışı kurultayda ses buldu
igc.org.tr - 29 Ağustos 2017
15 Temmuz gazeteciliği
medyagunlugu.com - 29 Ağustos 2017
EMEKTAR, ZAFER BAYRAMI’NI KUTLADI
gaziantepdogus.com - 29 Ağustos 2017
Kurultay'da Medya ve Tarafsızlık Konuşuldu
sondakika.com - 29 Ağustos 2017
Kurultay'da Son Gün 'Medya ve Tarafsızlık' Konuşuldu
kamupersoneli.net - 29 Ağustos 2017
Kurultay'da medya ve tarafsızlık konuşuldu
hurriyet.com.tr - 29 Ağustos 2017
Hürriyet Okur Temsilcisi: Medya görevini hakkıyla yerine getiremedi; darbeye karşı çıkmak yetmez
t24.com.tr - 28 Ağustos 2017
15 Temmuz gazeteciliği
hurriyet.com.tr, Faruk Bildirici - 28 Ağustos 2017
Aristophanes’in ütopyasını gerçekleştiren kadınlar
gazeteduvar.com.tr, Ahmet Külsoy - 28 Ağustos 2017
KHK ile ihraç oldu diye işe alınmadı
evrensel.net, Murat Gültekin - 25 Ağustos 2017
BASIN MESLEK ÖRGÜTLERİNDEN NİKSAR'DAKİ SALDIRIYA ORTAK TEPKİ
tokathaber.com.tr - 25 Ağustos 2017
KHK ile ihraç olduğunu öğrenen işe almıyor!
yurtgazetesi.com.tr - 25 Ağustos 2017
GAZETECİ MUTLU SU PARK’TA
ereglionder.com.tr - 21 Ağustos 2017
İnternet Sitesi Editörü Yurt Dışı Yasağı İle Tahliye Edildi
turkiye-ajans.com - 20 Ağustos 2017
Gazeteciler alarm veriyor: Yüzde 70 tehlikeli seviyede stresli
journo.com.tr, Tamer Arda Erşin - 20 Ağustos 2017
ADD ÖNCÜLÜĞÜNDE GAZETE VE TV
ereglionder.com.tr - 18 Ağustos 2017
Cezaevindeki gazeteci sayısı 151
medyayazar.com - 16 Ağustos 2017
AKP 16 yaşında; 'Erdemliler Hareketi'nden 'metal yorgunluğu'na, darbe girişiminden OHAL'e neler yaşandı?
t24.com.tr, İnan Ketenciler - 14 Ağustos 2017
Berhan Soner'in tutuklanmasına ÇGD Bursa'dan tepki
haberinadresi.com - 14 Ağustos 2017
Gazeteciler 2017’de özgür olsun!
halkinnabzi.com.tr, İshak Karakaş - 14 Ağustos 2017
Çağdaş Gazeteciler Derneği’nden Berhan Soner’in tutuklanmasına tepki
bursamuhalif.com - 13 Ağustos 2017
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7
> >>>
 
 
© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   bilgi@cgd.org.tr