NİJAT ÖZÖN
 15 Aralık 2010, Çarşamba



NİJAT ÖZÖN
25 Aralık 1927 - 15 Aralık 2010

Ali Nijat Özön, Türk dilci, sinema tarihçisi ve çevirmen. İlk ciddi sinema dergisini çıkaran Özön, ilk sinema ansiklopedisini de yazmıştır.

Nijat Özön, 25 Aralık 1927'de İstanbul Beyoğlu'nda yazın tarihçisi Mustafa Nihat Özön'ün oğlu olarak doğdu. 1952 yılına Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Aynı zamanda kütüphanecilik eğitimi de alan Özön İstabul'da bir dönem yayıncılık yaptı, daha sonra girdiği Anadolu Ajansı'nda 1981'deki emekliliğine kadar çalıştı. Dil çalışmaları yaptı, sözlük ve ansiklopediler çıkardı, çeviriler yaptı. 1960'lı yıllarda Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu'nda sinema dersleri verdi. 1978'de Kültür Bakanlığı "Kültür Yüksek Kurulu" ve "Sinema Kurulu" üyeliğinde bulundu. İstanbul, Ankara ve İzmir film festivallerinde ödüller aldı.

1956'da Türkiye'de sinemayla ilgili ilk kapsamlı başvuru kitabı olan "Sinema Sanatı"nı ve sinema sanatını kuramsal ve estetik yönüyle ele alan ilk sinema dergisi olan "Sinema"yı o çıkardı ve Türkiye'nin "ilk sinema tarihçisi" ve "ilk sinema bilimcisi" olarak anıldı. Sinemada biçim ve estetiğe önem veren Özön sözünü sakınmayan dobra bir yazar olarak da tanınıyordu. Türk sinemasının geleceğini karanlık gören Özön bu konuda Halit Refiğ'le sert tartışmalara girmiş, ödüllü yönetmen Metin Erksan'ın Sevmek Zamanı filmini batı özentisi bularak yerden yere vurmuştu.

1956'da, Halit Refiğ ile birlikte yayınladıkları "Sinema", "Kim" isimli dergilerde sinema üzerine yazıları çıktı.

Vedat Türkali'nin sinema ile ilgilenmesinin arkasında yatan kişi olarak da bilinir. Bir süre aynı cezaevinde birlikte kalmaları Türkali'nin daha sonraki dönemlerde sinemaya ilgi duymasını sağlamıştır.

15 Aralık 2010'da kalp rahatsızlığı nedeniyle tedavi gördüğü Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Dahiliye Yoğun Bakımı'nda hayatını kaybetti.

Eserleri:
Temel Yazım Kılavuzu
Büyük Yazım Kılavuzu
Büyük Dil Kılavuzu
Türk Sineması Kronolojisi 1895-1966
Söylenişli Fransızca-Türkçe Sözlük
Sinema, Televizyon, Video, Bilgisayarlı Sinema Sözlüğü
Karagözden Sinemaya Türk Sineması ve Sorunları Cilt: 1 Tarih, Sanat, Estetik, Endüstri, Ekonomi
Karagözden Sinemaya Türk Sineması ve Sorunları Cilt: 2 Eleştirme, Eleştiri Yazıları, Sinema ve Toplum, Denetleme, Sinema ve TV
Türk Sinema Tarihi, 1962
Sinema El Kitabı, 1964
Ansiklopedik Sinema Sözlüğü, Arkın Kitabevi, 1968
Sinema Sanatı, Sinema Dergisi Yayınları, Ankara, 1956
100 Soruda Sinema Sanatı Nijat Özön, Mayıs 1972
Sinema, Uygulayımı - Sanatı - Tarihi 1985

Çevirileri:
Film Duyumu, Sergey M. Eisenstein
Film Biçimi, Sergey M. Eisenstein
Potemkin Zırhlısı / Harp Esirleri / Cehennemden Dönüş, Sergey M. Eisenstein
Çağdaş Sinemanın Sorunları, André Bazin
Cehennemden Dönüş John Ford, [Çeviren: Nijat Özön], Mart 1967,
Harp Esirleri Renoir, [Çeviren: Nijat Özön], Mart 1967
Sinemanın Temel İlkeleri V. I. Pudovkin, [Çeviren: Nijat Özön], Haziran 1966

(Biyografi: tr.wikipedia.org)
 
 

MESUT MERTCAN
AHMET MÜMTAZ İDİL
PEYAMİ TEK
SITKI FIRAT
SERPİL BİLDİRİCİ
ERDOĞAN ERDİ
BEKİR DAŞÇI
OKTAY AKBAL
TURHAN SALMAN
DEVRİM SAĞIROĞLU
EROL MUTLU
EBRU UZDİL
CAN AKBEL
NACİ ALAN
SELÇUK ALTAN
GÜNTAÇ AKTAN
RIZA ILIMAN
FENDİYE KODAL KARTAL
CEVAT TAYLAN
MUSTAFA KİRMAN
HİKMET BİLA
AYHAN ÖNAL
JÜLİDE GÜLİZAR
İSMAİL GÜLGEÇ
NİJAT ÖZÖN
SACİT ONAN
BEHZAT MİSER
AYDIN KÖYMEN
YILMAZ AKKILIÇ
DEMİRTAŞ CEYHUN
ÖZDEN ALPDAĞ
NURSAL TEKİN
ERDAL PEKDEMİR
BÜLENT GÜLLAPOĞLU
UFUK GÜLDEMİR
REHA OĞUZ MAĞDEN
VURAL KEMAL SAYDAMER
ÖMER M. TARKAN
ESEN ÜNÜR
ATİLLA İLVAN
MÜŞERREF HEKİMOĞLU
DURSUN AKÇAM
ERSİN İMER
ENVER DELİKÇİ
HASAN YALÇIN
CÜNEYT CANVER
ENGİN KARADENİZ
YILMAZ GÜMÜŞBAŞ
ŞİNASİ NAHİT BERKER
MAHMUT TALİ ÖNGÖREN
MUSTAFA EKMEKÇİ
LAMİ SESAR
AZİZ NESİN
UĞUR MUMCU
İLHAMİ SOYSAL
İZZET KEZER
NESLİHAN GENCE ÜSTEL
ATİLLA DESTECİOĞLU
TURAN DURSUN
RAFET GENÇ
ÖRSAN ÖYMEN
OKTAY ARAYICI
 
 
© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   bilgi@cgd.org.tr