Cumhuriyet, Mahmut Tali Öngören – 10 Haziran 1994
MERCEKLE BAKINCA / MAHMUT T. ÖNGÖREN
Bilezikler ve Haberler!..
Rahmetlinin emekli aylığı ile geçiniyormuş. Oğlunun ABD’de ev almasını sağlamak için bileziklerini satmış. Bayan Özal böyle söylüyor. Hani, hiç söylemese daha iyi olacak. Hiç olmazsa, insanlar ABD’de satın alınan ev üzerinde daha az duracaklar. Ama işin içine emekli aylığını, bileziği filan sokunca, kimse yutmuyor bu gibi açıklamaları.
Öte yandan TRT geçen hafta birtakım haberler verdi. TBMM KİT Komisyonu’nda TRT ele alınmış, kimi milletvekilleri TRT’nin geleneği olduğunu söylemiş filan… Sanırsınız ki, TRT’ye önemli bir eleştiri yöneltilmemiş, hiç çatılmamış ve birtakım sorunlar üzerinde hiç durulmamış.
Bir gün sonra gazeteleri açıyorsunuz. Meğer TBMM KİT Komisyonu’nda TRT’ye eleştiri üzerine eleştiri yapılmış. Bu eleştirilerin çoğu da aylardan beri çeşitli gazete yazarlarının TRT yönetimine yönelttikleri olumsuz değeriendırmeleri içeriyor.
“Gündem” adlı TV izlencesini sunanların aldığı yüksek miktardaki para, üniversitelerden TRT’ye getirilen ve işten anlamayan danışmanlar ordusu, TRT yöneticilerinin başka görevlerden de aylık alması ve İstanbul’a çok sık gidişleri, bir yerli dizinin kokteyli için harcanan paranın çokluğu, kurum dışına yaptırılan yapımlar, TRT’nin parasının vadeli hesaba yatırılması, kimi yapımlarla ilgili olarak başlatılması gereken yasal işlemlerin geciktirilmesi filan bu eleştiriler arasında…
Ama TRT’nin haberlerine bakarsanız, TBMM KİT Komisyonu’nda bu gibi noktalara sanki hiç değinilmemiş, TRT eleştirilmemiş ve sonuçta da herkes TRT için iyi konuşmuş gibi bir hava oluşmuş.
Derken, Hazine bonolarının özellikle ikinci bölümünün satışıyla ilgili haberleri bir özel televizyonlardan, bir de TRT’den izliyoruz, özel televizyonlara bakarsanız. Hazine bonolarının özellikle ikinci bölümünün satışında sorunlar çıkmış. Daha doğrusu, satış yapılamamış. Bonolar bankalara gelmeden gizlice milletvekillerine ve banka şube müdürlerinin yakınlarına verilmiş. Banka şubelerinin önüne yığılan vatandaşlar da bu durumu protesto etmişler falan.
Aynı günlerde TRT’nin aynı konuda verdiği haberlerde ise bu gibi sorunlann hiçbiri yok. Hatta vatandaş bono satışından hoşnut gibi görünüyor. Herhalde banka şubeleri önünde ve içinde TRT habercileri tarafından çekimi yapılan vatandaşlar, bono satışının yapılmayacağının açıklanmasından önce TRT kameralarına konuşmuşlar. Çünkü salt bonolardan beklentilerini açıklıyorlar ve herhangi bir durumdan yakınmıyorlar.
TRT kurulduğundan beri bu böyledir. TRT habercilik yapacağına, üzerinde oynanan oyunlara ve kurulan baskılara uygun bir çizgide haber vermiştir. Şimdi de öyle yapıyor.
Ne var ki şimdi dönem biraz değişti. Bu gibi habercilik numaralarını daha akıllıca, daha düzeyli, daha ustaca ve yeni yöntemlerle gerçekleştirmek gerekmez mi? Habercilik bir türlü yapılamıyor. Hadi bunu biliyoruz. Ama hiç olmazsa, işin içine biraz yaratıcılık ve değişiklik katsalar ya!
TRT aynı TRT. Bir adım ileriye geçemedi. Şimdi içinde bol sayıda üniversiteli uzman, danışman ve akıl hocası var oysa. Bu üniversite katkısının TRT’yı düzelteceğini beklemiyorduk. Ama belki TRT’yi daha “eğlenceli” bir düzeye getirirler diye umutlanmıştık. örneğin radyo-TV haberlerindeki eski değiştirmeleri, çarpıtmaları, saklamaları, gizlemeleri, eklemeleri ve olayları yerine göre abartmayı, yerine göre de önemsizleştirmeyi yenileştirerek ilginç “eğlencelik” haberler yaratırlar diye düşünmüştük. Yanılmışız.
Bakın şu emekli aylığı ile geçinme ve ABD’de ev almak için bilezik, kolye satma öyküsüne. TRT böyle “eğlendirici” ve “oyalayıcı” öyküler yaratma becerisinden hala yoksun. Ne acı bir durum, değil mi!
Basınımızda olup bitenleri öğrenmek istiyorsanız, aşağıda adı verilen kitabı okumalısınız:
“Basın Güncesi” (Yayına hazırlayanlar: Metin Aksoy, Veli Özdemir, Sina Taha ve Ali Tartanoğlu) Çağdaş Gazeteciler Derneği Yayınları No: 9, Haziran 1994.
