15 Temmuz gazeteciliği
 28 Ağustos 2017, Pazartesi

hurriyet.com.tr, Faruk Bildirici - 28 Ağustos 2017

15 Temmuz gazeteciliği

 

Faruk BİLDİRİCİ

BELKİ de bu yazıyı, 15 Temmuz darbe girişiminin yıldönümünde yazmalıydım. Fakat o günlerde o kadar heyecanlı konuşmalar yapıldı, o kadar destansı yazılar ortalığı kapladı ki, serinkanlı bir fasıl açmak zordu.

Kutlamalar ve anmalar geride kaldığına göre sanırım artık “15 Temmuz gazeteciliği”ni konuşabiliriz. 15 Temmuz 2016’dan bu yana yapılan gazeteciliği iki başlık altında incelemek mümkün. Birincisi, 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin gazetecilik. İkincisi, 15 Temmuz darbe girişiminin gazeteciliğe etkileri.

Devleti yönetenlerin tatmin edici açıklamalar yapmadığı bir ortamda darbe girişiminin aydınlatılmasında en önemli görev medyaya düşüyordu. Fakat siyasi iktidara yakın gazete ve gazeteciler, o güne ilişkin soruların üzerine gitmedi. Sadece bağımsız medya kuruluşlarından az sayıda gazeteci, darbe girişiminin üzerindeki giz perdesini kaldırmaya çalışıyor. Bu sınırlı çaba, o güne ilişkin bilgi kırıntılarını ve açıklamalardaki çelişkileri gözler önüne seriyor. 

Darbe girişimiyle ilgili iddianameler ve mahkemelerdeki ifadeler de darbenin ardındaki ilişki ağı hakkında ipuçları veriyor. Sedat Ergin’in Hürriyet’te yaptığı gibi, iddianameler ve mahkemelerde olup bitenlerin dikkatli bir gazetecilik süzgecinden geçirilip analize dönüştürülmesi büyük önem taşıyor.

Yine de bir yılı aşkın bir süre geçmesine rağmen darbe girişimiyle ilgili birçok sorunun yanıtı hâlâ verilemedi. Medya görevini hakkıyla yerine getiremedi. 

Gelelim 15 Temmuz darbe girişiminin gazeteciliğe etkilerine. Medya ortamındaki mevcut sorunların 15 Temmuz 2016 sonrasında arttığını söyleyebiliriz. Özgürlük ve demokrasi sorunu çok daha yoğunlaştı. Hiçbir gerekçe gösterilmeden kararnamelerle alternatif ve bağımsız kimi medya kuruluşlarının kapısına kilit vuruldu. Emniyet ve adliye binaları gazetecilerin günlük uğrak noktaları haline geldi.

Gözaltına alınan ya da tutuklanan gazetecilerin çetelesini tutmak, meslek örgütlerinin en önemli uğraşı alanı oldu. Çağdaş Gazeteciler Derneği Ankara Şubesi’nin hazırladığı ve 15 Temmuz 2016-15 Temmuz 2017 tarihlerini kapsayan “Medya raporu”ndaki sayısal veriler şöyle:

“318 basın mensubu gözaltına alındı. 103 basın mensubu tutuklandı. 18 gazeteci hedef gösterildi ya da darp edildi. 1 gazeteci hayatını kaybetti. 2 haber sitesi kapatıldı. 25 haber sitesine erişim engeli getirildi. 147 medya kurumu kapatıldı. 1404 basın mensubu işinden oldu. 32 parlamento kartı, 624 basın kartı iptal edildi. 4 yabancı basın mensubu sınır dışı edildi.”

Üç gün önce yayınlanan yeni bir kararnameyle kapatılan medya kuruluşlarına Dihaber ajansı, Gazete Şujin ve Rojeva Medya gazetesi de eklendi. Hapiste olan gazeteci sayısı da her geçen gün artarak 160’ın üzerinde çıktı. Ne yazık ki, bu ağır tablonun sorumlularından biri de iktidar yanlısı bazı medya kuruluşları. Bu yayın organları gazetecileri hedef gösteriyor, bağımsız ve eleştirel medyayı “haberleriyle” yargılıyor. Medyaya yönelik baskının artmasına katkıda bulunuyor, çoksesliliğe engel oluşturuyorlar.

Bu durum da gösteriyor ki, darbeye karşı çıkmak yetmez, gazeteciler, demokrasi ve özgürlüklere koşulsuz sahip çıkmalı. Basın özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını savunmak medyanın ortak paydası olmalı. Gazeteciliğin, 15 Temmuz felaketi ve sonraki uygulamaların getirdiği noktadan tek çıkış yolu bu.

İNSAN YAŞAMINI GÖZETMEK

"SARIYER’de bir otomobil denize uçtu” haberi ajanslardan geçmişti. Birçok internet sitesinin yanı sıra Hürriyet’in web sayfasında da yer aldı. Bu haberde denize uçan otomobilin sürücüsünün kurtulmasının nedeni anlatılıyordu:

“... Sürücü emniyet kemeri bağlanmadığında çıkan uyarı sesini engelleyen susturucu tokalardan takmıştı. Yaptığı bu kural ihlali sayesinde sudan kısa sürede çıkarıldı. Su altında emniyet kemeri zor açılıyor.”

Zaten bu ülkede, emniyet yetkilileri ve güvenli sürüş uzmanlarının bütün uğraşlarına rağmen sürücülerin önemli bir bölümü emniyet kemeri takmıyor ve “susturucu toka” ile kendini kandırıyor.

Böyle bir ortamda haberi yazan gazeteci ve yayınlayan editörler, sürücünün emniyet kemeri takmaması nedeniyle kurtulduğu bilgisini vermenin olası sonuçlarını dikkate almalıydı. Haberdeki bu bilgi susturucu toka kullananlara yeni bahane olabilir, onları kemer takmaya ikna etmek daha da zorlaşabilir. Başka sürücüler de kemer takmaktan vazgeçebilir.

Hiç unutmuyorum, yıllar önce Boğaziçi Köprüsü’nden atlayan bir gencin üzerindeki pardösünün paraşüt görevi görmesi nedeniyle kurtulduğu yazılmıştı. Bir hafta kadar sonra başka bir genç köprüden atlarken üzerindeki paltosunu çıkarıp atlamıştı. Pardösülü intihar haberini yazan gazetecinin o gencin ölümünde hiç sorumluluğu olmadığını söyleyebilir miyiz?

Ayrıntı yazmanın şehvetine kapılarak emniyet kemeri takmamayı özendirecek haber yazmak da o pardösülü intihar haberindeki gibi sonuçlar doğurabilir. Gazetecilik insan mesleğidir. İnsan yaşamını gözetmeli, sürücüleri emniyet kemeri takmaya özendirmeliyiz. Yazdıklarımızla insanların hayatta kalmasına vesile olmak kadar büyük mutluluk var mı?

OKURDAN KISA KISA

KAMURAN Tur: Gazetecilerin reklam yapmasının sakıncalarını yazıp duruyorsunuz. Ama sosyal medyada dolaşırken bir reklam filmine rastladım. Yazarınız Ayşe Arman, “İz bırakacak işlere imza at” diye bir teknoloji mağazası, bir bilgisayar markası ve programının ortak reklamında oynuyordu. Tarihi de eski değil, Kasım 2016. Buna niye itiraz etmiyorsunuz?

Soydan Muluk: “Fırında dehşet” haberinde isim ve fotoğraflar açık. Beyefendi ölmüş, hanımefendi ağır yaralı. İkisi de kendini savunamayacak durumda. Ama siz onları “ilişki yaşıyorlar” diye ifşa ediyorsunuz! (9 Ağustos)

Turabi Maki: Bir otobüsün Ankara’da köprü ayağına çarptığı kazada Pamukkale firmasının adını hem internette hem de gazetedeki haberde yazdığınız için teşekkür ederim. Her zaman böyle yapın, bilgi saklamayın lütfen.

Selçuk Karadeniz: Sporda “Kaleci kazağı İdriss Kameni’nin” haberinde “gös domdursa da” yazılmış. Doğrusu “göz doldursa da” olsa gerek. (17 Ağustos)

Gözde Eskici: Fas’taki bir toplu tecavüzle ilgili “Toplu tecavüzü videoya çektiler” haberinde, o anın fotoğrafını koymanın bu videoya merak uyandırmaktan başka bir işlevi var mı? (23 Ağustos)

A. Esin/V. Katı: Süper Lig puan tablosunda 3 puanlı Konya, 4 puanlı Akhisar’ın önüne konulmuş. TFF 1. lig puan durumunda da çizginin 4. değil 6. sıradan sonra olması lazım.

Hasan Selçuk: Hürriyet e-gazete okuyorum. Ama Cumartesi-Pazar-Kitap eklerinde orta sayfayı bütün olarak verdiğinizde okumak işkenceye dönüyor. Yazıları büyüttüğünüzde sabit durmuyor, okumak imkânsız. (6 Ağustos)

Murat Akıncı: Magazin eklerinde neden “beach” kelimesini kullanıyorsunuz da plaj demiyorsunuz? Dilimizde böyle bir kelime mi var?

 

Yazının linki:
http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/faruk-bildirici/15-temmuz-gazeteciligi-40563347

 

 


RES'lerle ilgili gelişmeler Bodrumlular'a anlatıldı
hurriyet.com.tr, Nilüfer Demir - 28 Ekim 2017
11 Eylül milat olsun
hurriyet.com.tr - 9 Eylül 2017
Tutuklu gazetecilere meslektaş ve baro desteği
hurriyet.com.tr, Utku Bolulu - 8 Eylül 2017
Kurultay'da medya ve tarafsızlık konuşuldu
hurriyet.com.tr - 29 Ağustos 2017
15 Temmuz gazeteciliği
hurriyet.com.tr, Faruk Bildirici - 28 Ağustos 2017
Belediye Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü terör propagandasından tutuklandı
hurriyet.com.tr - 11 Ağustos 2017
ÇGD'den dayanışma çağrısı
hurriyet.com.tr - 10 Ağustos 2017
İnternet sitesi editörü serbest bırakıldı
hurriyet.com.tr, Halil Özçoban - 2 Ağustos 2017
Basın Bayramı’nda Cumhuriyet davası: 9 ay sonra ilk savunma
hurriyet.com.tr, Eyüp Serbest - 25 Temmuz 2017
TGC'den Cumhuriyet davası açıklaması
hurriyet.com.tr - 24 Temmuz 2017
Sıcak zorluyor ama durumu iyi
hurriyet.com.tr - 1 Temmuz 2017
Adalet yürüyüşünün 16'ncı günü tamamlandı
hurriyet.com.tr - 30 Haziran 2017
'Adalet Yürüyüşü'nde 16. gün... Kılıçdaroğlu bu karavanda kalıyor...
hurriyet.com.tr, Selahattin Sönmez, Gamze Kolcu - 30 Haziran 2017
ÇGD: Öğrenciler derhal serbest bırakılsın
hurriyet.com.tr, Süleyman Ekin - 16 Haziran 2017
Çelişki: Bir kaçağın hikayesi
hurriyet.com.tr - 5 Haziran 2017
Mustafa Ekmekçi unutulmadı
hurriyet.com.tr - 22 Mayıs 2017
Bursa’da yerel gazete binasına silahlı saldırı
hurriyet.com.tr, Berktuğ Öncü - 7 Mayıs 2017
Abakay: Tutuklu gazeteciler serbest bırakılsın
hurriyet.com.tr - 11 Nisan 2017
Çankaya'da sanat baharı
hurriyet.com.tr - 28 Şubat 2017
Latif Demirci’ye ÇGD’den ödül
hurriyet.com.tr - 13 Şubat 2017
ÇGD Bursa Şubesi’nde Güngör yeniden başkan seçildi
hurriyet.com.tr - 29 Ocak 2017
Boş sütunlar
hurriyet.com.tr, Faruk Bildirici - 29 Ocak 2017
TGC Başkanı Olcayto: Gazeteciler öldürülmüyor ama süründürülüyor
hurriyet.com.tr - 24 Ocak 2017
Yılmaz Hoca yine yapacağını yapmış
hurriyet.com.tr, Yalçın Bayer - 24 Ocak 2017
Saltuk'tan Ataç'a ziyaret
hurriyet.com.tr - 24 Ocak 2017
Eskişehir'de Uğur Mumcu ödülleri verildi
hurriyet.com.tr, Eyüp Kelebek - 23 Ocak 2017
Bu anayasa bir af kanunudur
hurriyet.com.tr, Yalçın Bayer - 19 Ocak 2017
"Çalışamayan Gazeteciler Günü" toplantısı
hurriyet.com.tr, Enver Alas - 10 Ocak 2017
İşçi Filmleri Festivali Bursa’da
hurriyet.com.tr - 21 Aralık 2016
TGC Sedat Simavi Ödülleri sahiplerini buldu
hurriyet.com.tr - 13 Aralık 2016
Gazetecilere Silivri engeli
hurriyet.com.tr, Ayşegül Usta - 11 Aralık 2016
Gazeteci örgütlerine Silivri’de basın açıklaması izni verilmedi
hurriyet.com.tr, Yüksel Koç - 10 Aralık 2016
Gazeteci örgütleri "Dünya İnsan Hakları Günü"nde Silivri'de...
hurriyet.com.tr - 9 Aralık 2016
Saadet öğretmene hukuk ödülü
hurriyet.com.tr, Bahri Karataş - 3 Aralık 2016
Çağdaş Gazeteciler Derneği'nden DHA'ya 2 ödül
hurriyet.com.tr, Faruk Kahraman - 2 Aralık 2016
ÇGD’den DHA’ya 2 ödül
hurriyet.com.tr, Hüseyin Tüccar - 21 Kasım 2016
Savcı FETÖ sanığı
hurriyet.com.tr - 3 Kasım 2016
Dünya gazetecileri Türkiye mesaisinde
hurriyet.com.tr - 2 Kasım 2016
G-9 Gazeteci Örgütleri Platformu: Avlanacak cadı kalmadı
hurriyet.com.tr - 31 Ekim 2016
2016 Basın Özgürlüğü Ödülü ‘Türk Basını’na verildi
hurriyet.com.tr - 8 Eylül 2016
Barış Selçuk Gazetecilik Yarışması sonuçlandı
hurriyet.com.tr - 7 Eylül 2016
2016 Basın Özgürlüğü Ödülü ‘Türk Basını’na
hurriyet.com.tr - 5 Eylül 2016
Barış Selçuk Gazetecilik Ödülleri’ne son başvuru tarihi 15 Ağustos
hurriyet.com.tr - 9 Ağustos 2016
Basın Özgürlüğü Ödülü Türk basınına
hurriyet.com.tr - 24 Temmuz 2016
İMC TV'nin uydu yayını kesildi
hurriyet.com.tr - 26 Şubat 2016
Hürriyet’e iki ödül
hurriyet.com.tr - 16 Şubat 2016
Uğur Mumcu öldürülmesinin 23. yılında unutulmadı
hurriyet.com.tr, Eyüp Kelebek - 25 Ocak 2016
Silivri mektupları
hurriyet.com.tr, Burcu Purtul Uçar - 28 Kasım 2015
Yılmaz Odabaşı: Benim böyle bir tepki göstermeye hakkım yok mu?
hurriyet.com.tr, Cihan Oğuz - 2 Kasım 2015
Gazeteci Hüseyin Bayram Hayatını Kaybetti
hurriyet.com.tr - 11 Ekim 2015
Araf'ta kalan Ermenilerin hikayesi bir kitapta toplandı
hurriyet.com.tr - 24 Temmuz 2015
Sosyal medyada Vali İzzettin Küçük'e büyük tepki: 'Şanlıurfa'da IŞİD'li var mı?'
hurriyet.com.tr - 20 Temmuz 2015
Bursalı Gazetecilerin Dalış Keyfi
hurriyet.com.tr - 10 Temmuz 2015
35 yıl gecikmeli kep töreni
hurriyet.com.tr - 17 Haziran 2015
Çgd Bursa Şubesi Ve Bgc’den Ortak Kınama
hurriyet.com.tr - 13 Mayıs 2015
ÇGD Haber Ödülü arkadaşımız Kurt’a
hurriyet.com.tr - 2 Şubat 2015
ÇGD'nin verdiği Rafet Genç Haber Ödülü Nurettin Kurt’un
hurriyet.com.tr - 1 Şubat 2015
Hatice Teyze'nin hayatı artık daha zor
hurriyet.com.tr - 4 Temmuz 2014
ÇGD ödülleri sahiplerini buldu
hurriyet.com.tr - 10 Mart 2014
Hürriyet Ankara Temsilcisi
hurriyet.com.tr - 18 Aralık 2013
Musalla taşında ‘er/hatun kişi niyetine’ denilecek
hurriyet.com.tr, Yalçın Bayer - 14 Mayıs 2013
Gazeteci Mustafa Kirman yaşamını yitirdi
hurriyet.com.tr - 16 Temmuz 2012
Karanfillerle anıldı
hurriyet.com.tr - 24 Ocak 2012
Ahmet Şık ve Nedim Şener 265 gün sonra hakim karşısına çıktı
hurriyet.com.tr - 22 Kasım 2011
Yücel'e daha görkemlisi yapılacak
hurriyet.com.tr - 21 Ağustos 2011
İşte görkemli jüri
hurriyet.com.tr - 13 Mayıs 2011
odatv olarak ayaktayız
hurriyet.com.tr, Fahir Arıkan - 24 Şubat 2011
Dava / Osman Şenkul
hurriyet.com.tr - 30 Eylül 2010
Balbay tutuksuz yargılansın eylemi
hurriyet.com.tr - 20 Temmuz 2010
İlhan Selçuk'a hüzünlü veda
hurriyet.com.tr - 25 Haziran 2010
İlhan Selçuk vefat etti
hurriyet.com.tr - 21 Haziran 2010
Gazeteci - Yazar Yılmaz Akkılıç hayatını kaybetti
hurriyet.com.tr - 28 Nisan 2010
ÇGD ödülleri sahiplerini buldu
hurriyet.com.tr - 24 Mart 2010
Turhan Selçuk son yolculuğunda
hurriyet.com.tr - 14 Mart 2010
Gökçekler ailecek medyaya girdi, peki bu paralar nereden
hurriyet.com.tr, Yalçın Bayer - 1 Mart 2010
Türkan Saylan'ı kaybettik
hurriyet.com.tr - 18 Mayıs 2009
Büyükşehir’de ’istifa ettir sıyrıl’ dönemi
hurriyet.com.tr, Deniz Gürel - 16 Ocak 2009
Katar Emiri’nden hediye saat tartışması
hurriyet.com.tr - 9 Şubat 2008
Ankara Hürriyet’e ÇGD’den iki ödül
hurriyet.com.tr - 4 Şubat 2008
Uğur Mumcu
hurriyet.com.tr - 26 Haziran 2007
Nuri Kayış üç kitabını imzaladı
hurriyet.com.tr - 25 Nisan 2007
ÇGD yılın gazetecisini seçiyor
hurriyet.com.tr - 8 Aralık 2006
Mahmut Tali Öngören anıldı
hurriyet.com.tr - 13 Ekim 2004
Gözaltındaki gazetecilere destek
hurriyet.com.tr - 9 Haziran 2004
11 yıllık PKK yalanı
hurriyet.com.tr - 2 Haziran 2004
Gazeteci Mustafa Ekmekçi unutulmadı
hurriyet.com.tr - 21 Mayıs 2004
Gazeteci aday Korkut iddialı
hurriyet.com.tr - 24 Mart 2004
İmar’da ‘murakıp’ skandalı
hurriyet.com.tr, Çiğdem Toker - 22 Ocak 2004
2’nci Altın Portakal fotoğraf yarışması
hurriyet.com.tr - 8 Ekim 2003
ÇGD'de toplu istifa
hurriyet.com.tr - 12 Haziran 2003
Her yıl daha büyük bir özlemle anılıyor
hurriyet.com.tr - 24 Ocak 2003
 
 
© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   bilgi@cgd.org.tr